നിശ്വാസം – ഒരു പ്രതികഥ

Be Sociable, Share!

• 

(മാതൃഭൂമി വാരികയില്‍ സന്തോഷ് ‌എച്ചിക്കാനം എഴുതിയ ‘ശ്വാസം’ എന്ന കഥയുടെ പ്രതികഥയാണിത്. ഒരു മുറിപ്പത്തല്‍ കഥയായതുകൊണ്ടും, ഒറ്റയിരിപ്പില്‍ അധിക സമയം മെനക്കെടുത്താതെ എഴുതുന്നതുകൊണ്ടും–ആ കഥയെപ്പോലെത്തന്നെ–ഇതിലും സാഹിത്യ  ഗുണമൊന്നും ‌പ്രതീക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല.‌ എനിക്കിഷ്ടമുള്ള ഒരു പിടി നല്ല കഥകളുടെ എഴുത്തുകാരനാണ് സന്തോഷ്. എന്നാല്‍ വെറും പൊതുബോധ പരികല്‍പനകളും, വ്യാജനിര്‍മിതികളും കുത്തിനിറച്ച്  ഒരു കഥെയെഴുതുന്നതിലൂടെ അദ്ദേഹം സ്വന്തം ‌രാഷ്ട്രീയം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുമ്പോള്‍ അതിന് മറുപുറം തേടുന്നത്, വിമര്‍ശിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയപരമായ ഒരുത്തരവാദിത്വം കൂടിയാണെന്ന് കരുതുന്നതിനാലാണ് ഈ ശ്രമം.)

വിഎം ദേവദാസ്

വികാസ്,
ഞാനിപ്പോള്‍ സംസാരിക്കുന്നത് അപകടകരമായ രീതിയില്‍ ആസ്ത്മയ്ക്ക് കീഴടങ്ങിയ എന്റെ ഭര്‍ത്താവിനോടല്ല. മറിച്ച് ട്രേഡ് യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറി സഖാവ് വികാസ് റോയിയോടാണ്. യൂണിയന്റെ വാര്‍ഷിക സമ്മേളനത്തില്‍ റിപോര്‍ട്ട് വായിച്ചവസാനിപ്പിച്ച ശേഷം നിങ്ങള്‍ രാജി പ്രഖ്യാപിച്ചുവെന്നറിഞ്ഞപ്പോള്‍, ചികിത്സയ്ക്കു സന്നദ്ധനായിക്കൊണ്ട് എന്നെക്കാണാന്‍ കൊല്‍ക്കൊത്തയില്‍ നിന്നു ഭുവനേശ്വറിലേയ്ക്കു വരുന്നു എന്നറിഞ്ഞപ്പോള്‍, അതെല്ലാം നടക്കുമോയെന്ന ആശങ്കയിലും ഏറ്റവുമധികം സന്തോഷിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു ഞാന്‍. എന്നാല്‍ തീവണ്ടി യാത്രയ്ക്കിടെ അവിചാരിതമായി ഒരു സംഘം തൊഴിലാളികളേയും അവരുടെ ലേബര്‍ കോണ്ട്രാക്ടറേയും കണ്ടപ്പോള്‍ തീരുമാനം ‌മാറ്റിയെന്നും, പതിമുന്നു കൊല്ലം തുടര്‍ച്ചയായി വഹിച്ച സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം നിങ്ങള്‍ വീണ്ടും ഏറ്റെടുക്കാന്‍ പോകുന്നുമെന്നുള്ള  വാര്‍ത്ത എന്നെ ഞെട്ടിച്ചില്ല. എന്റെ അവസാനത്തെ അപേക്ഷയും കഴിഞ്ഞ കത്തിലൂടെ അറിയിച്ചു കഴിഞ്ഞതിനാല്‍ ഇതൊരിക്കലുമൊരു അപേക്ഷയോ, ക്ഷമാപണമോ അല്ല. കുമിള പോലുള്ള നിങ്ങളുടെ അഹന്തയേയും, വ്യാജബോധ്യങ്ങളേയും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കുറിപ്പാണിത്. ഇരുപതു വര്‍ഷത്തോളമായി എന്റെ നാക്കിലിരുന്ന് പഴുക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളാണിത്. അല്ലാതെ പാതിയാത്രയില്‍ ട്രെയിനില്‍ നിന്നിറങ്ങി പഴയ സ്ഥാനമാനങ്ങളുടെ ലാവണത്തിലേക്കു മടങ്ങിച്ചെല്ലുന്നൊരു ഭീരുവിനെ, കപടബുദ്ധനെ, അഭിനന്ദിച്ചുകൊണ്ട് റെയില്‍വേ സ്റ്റേഷനില്‍ ആയാളെ കാത്തു നിന്നു മടുത്ത ഭാര്യ അയയ്ക്കുന്ന അഭിനന്ദനക്കത്തല്ല.

ഒരു കണക്കിന്  നിങ്ങളെന്റെയടുത്തേയ്ക്ക് വരാതിരുന്നത് എത്ര നന്നായെന്നു തോന്നുന്നു. ഇവിടെ എന്റെ വീട്ടില്‍ വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം ഞാന്‍ സ്നേഹമറിയുന്നു. ദിവസം‌ മുഴുവനും മുഖത്തു തേച്ചു പിടിപ്പിച്ച കള്ളപ്പുഞ്ചിരിയുമായി എനിക്കാരേയും സ്വീകരിക്കേണ്ടതില്ല. കാലത്ത് അനിയനും അവന്റെ ഭാര്യയും ജോലിക്കു പോകും. അവരുടെ മകള്‍ ചിത്ര സ്കൂളിലേയ്ക്കും. അവള്‍ പോയാല്‍ വീട്ടില്‍ ഞാന്‍ തനിച്ചാണ്. പുസ്തകങ്ങള്‍ വായിക്കാനും, റ്റെലിവിഷന്‍ കാണാനും, പാട്ടുകള്‍ കേള്‍ക്കാനും, യാത്രകള്‍ ചെയ്യാനുമൊക്കെ എനിക്കിപ്പോള്‍ ധാരാളം സമയമുണ്ട്. വാരാന്ത്യങ്ങള്‍ കൊച്ചുത്സവങ്ങളാണ്. മരുമകന്‍ ചന്ദ്ര  കോളേജു ഹോസ്റ്റലില്‍ നിന്നെത്തിയാല്‍ പിന്നെയാകെ ബഹളമാണ്. ചിത്രയും ചന്ദ്രയും തമ്മിലുള്ള കൊച്ചുകൊച്ചു വഴക്കുകളില്‍ പക്ഷം പിടിച്ചും, ന്യായം പറഞ്ഞുമെല്ലാം സമയം പോകുന്നതേ അറിയില്ല. തിരക്കുകള്‍ക്കിടയില്‍ നിങ്ങളവരെ‌ കണ്ടിട്ട് ഒരുപാട് കാലമായില്ലേ? പഴയ കുഞ്ഞുകുട്ടികളൊന്നുമല്ല. ചിത്ര പ്ലസ്ടൂവിന് പഠിക്കുന്നു. ചന്ദ്രയിപ്പോള്‍ ഭുവനേശ്വര്‍ ഐഐറ്റിയില്‍ കാലാവസ്ഥാശാസ്ത്ര ഗവേഷണ വിദ്യാര്‍ത്ഥിയാണ്. ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാല്‍ ഞാനിപ്പോള്‍ സന്തോഷമായി ജീവിക്കാന്‍ ‌തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കാരാട്ടിന്റേയും ബൃന്ദയുടേയും ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് വാനോളം പുകഴ്ത്തി സംസാരിക്കാറുള്ള നിങ്ങള്‍ സ്വന്തം ഭാര്യയെന്നൊരു പരിഗണ എനിക്കെപ്പോഴെങ്കിലും തന്നിട്ടുണ്ടോ? നിങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടിയും, നിങ്ങളെ കാണാനെത്തുന്ന അണികളേയും അപരിചിതരേയും അതിഥികളേയും സ്വീകരിച്ചിരുത്തി വിളമ്പിയൂട്ടുന്ന, അടുക്കളയില്‍ ‌വിയര്‍ത്തു ക്ഷീണിക്കുന്ന എന്നെ ഒരിക്കലെങ്കിലും സഹായിക്കാന്‍ നിങ്ങളൊരുമ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ? തിന്നും കുടിച്ചും പോയവരുടെ എച്ചില്‍പാത്രങ്ങള്‍ കഴുകിയ ശേഷം നനഞ്ഞ കൈപ്പത്തി ഞാനെന്റെ കോട്ടന്‍ സാരിയുടെ മുന്താണിയില്‍ അമര്‍ത്തിത്തുടയ്ക്കുമ്പോള്‍ പിറകില്‍ വന്ന് പഞ്ചാര വര്‍ത്തമാനം പറയുകയല്ലാതെ കഴുകിവച്ച പാത്രങ്ങളിലൊന്നെടുത്ത്‌‌  അടുക്കളയിലെ മരയലമാരയില്‍ കൊണ്ടു പോയൊന്നു വയ്ക്കാനുള്ള മര്യാദയെങ്കിലും കൊടികെട്ടിയ തൊഴിലാളി നേതാവില്‍ നിന്ന് നാളിതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ?

പ്രസംഗങ്ങള്‍ മുഴുമിക്കാന്‍ കഴിയാതെ വരുമ്പോഴും, മീറ്റിങ്ങുകള്‍ക്കായി തുടര്‍യാത്രകള്‍ നടത്തുമ്പോഴും, വസന്തകാലത്തെ അലര്‍ജികളെ അതിജീവിക്കാനുമെല്ലാം സ്ഥിരമായി ഇന്‍ഹേലര്‍ ഉപയോഗിക്കാറുള്ള നിങ്ങള്‍ മിക്കപ്പോഴും ശ്വാസതടസത്താല്‍ പാതിയില്‍ മുറിഞ്ഞില്ലാതായിപ്പോയ നമ്മുടെ രതിവേളകളില്‍ ‌ഒരൊറ്റ തവണ പോലും അതുപയോഗിച്ചു കണ്ടിട്ടില്ല. കോര്‍ട്ടിസോണ്‍‌ വായു വലിച്ച് ഇനിയും എല്ലു ശോഷിക്കണ്ടായെന്നു കരുതി ഞാനതിന് നിങ്ങളെ നിര്‍ബന്ധിച്ചിട്ടുമില്ല. നിങ്ങള്‍ക്കെല്ലാറ്റിനോടും ഭയമാണ്. ഭയന്നു ഭയന്നു ഭയന്ന് നിങ്ങളൊളിക്കുന്നതാകട്ടേ ഭയങ്കരമായ ഒരു ചില്ലു മാളികയിലും. നിങ്ങളുടെയച്ഛനെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരുവായി കാണുന്ന സഖാവ് ശശിഭുഷനെപ്പോലും നിങ്ങള്‍ക്കു ഭയമാണ്. സ്വന്തം അഹന്തയ്ക്കു നേരെ ആരെങ്കിലുമൊരു ചെറുകല്ലു വലിച്ചെറിയുന്നതു പോലും സഹിക്കാനാകാത്ത ഭയം. നിങ്ങളുടെ രോഗാവസ്ഥയില്‍ മനംനൊന്തു മാത്രമല്ല ഞാന്‍ എല്ലാമുപേക്ഷിച്ച് ‌എന്റെ വീട്ടിലേയ്ക്കു തിരിച്ചത്. ശരിക്കും മടുത്തിട്ടാണ്. സൗത്തിന്ത്യയിലെ ഏതോ തടാകക്കരയില്‍ നിങ്ങളുടെ യൂണിയന്റെ മുന്‍‌ അഖിലേന്ത്യാ സെക്രട്ടറി വരദരാജനെ ആത്മഹത്യ ചെയ്ത നിലയില്‍ കണ്ടെത്തിയ വാര്‍ത്തയറിഞ്ഞ ദിവസം നിങ്ങള്‍ ഉള്ളിന്റെയുള്ളില്‍ ചിരിക്കുന്നത് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു. പതിവില്ലാത്ത വിധം അന്നു നിങ്ങളെന്നെ ഇറുക്കി കെട്ടിപ്പിടിക്കുക കൂടി ചെയ്തു. വരദരാജന്‍ സ്വന്തം ശരീരത്തേയും, മനസിനേയും, വികാരങ്ങളേയും സത്യസന്ധമായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ നിങ്ങളോ? തൊഴിലാളികളുടെ മിശിഹാ, പാവപ്പെട്ടവരുടെ മശായ്… പക്ഷേ വല്ലപ്പോഴുമൊക്കെ ഈ ഇറുകിയ കുപ്പായങ്ങള്‍ അഴിച്ചു വച്ച ശേഷം പച്ചയായ മനുഷ്യനാകുന്നത് നല്ല കാര്യമാണ്. എന്റെ തിളങ്ങുന്ന കണ്ണുകളും, ഒതുങ്ങിയ അരക്കെട്ടും, രുചിയേറിയ പാചകവും തന്നെയാണ് നിങ്ങള്‍ക്കെന്നെ ഇഷ്ടപ്പെടാന്‍ ‌കാരണമായതെന്ന് രഹസ്യ നിമിഷങ്ങളിലെങ്കിലും നിങ്ങള്‍ തുറന്നു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ യുവാവായ നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തേയും മനസിനേയും തള്ളിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് മിശ്രവിവാഹത്തെ ഘോഷിച്ചാണ് നിങ്ങളെന്നെ വിവാഹം ചെയ്തത്. ഉള്ളിന്റെയുള്ളില്‍ നിങ്ങളെന്നുമൊരു ‘ഭദ്രലോക് കമ്യൂണിസ്റ്റാ’യിരുനെന്ന് എനിക്കറിയാം. രക്ഷകന്റെ രൂപത്തില്‍ മാത്രമേ നിങ്ങള്‍ക്ക് തൊഴിലാളികളേയോ, കീഴ്ജാതിക്കാരെയോ സമീപിച്ചിട്ടുള്ളൂ.

തന്റെ കളിപ്പാട്ടം ആരെങ്കിലും കട്ടെടുത്താലോയെന്ന ആശങ്കയാല്‍ കിടക്കയില്‍ തനിക്കും അമ്മയ്ക്കും ഇടയില്‍ അതിനെ തിരുകിക്കയറ്റി ഉറങ്ങാന്‍ കിടക്കുന്ന കുട്ടിയുടെ ബാലിശമായ ഭയമാണ് ട്രേഡ് യൂണിയന്‍ സ്ഥാനം മുറുക്കെപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ ആകുലത കാണുമ്പോള്‍ എനിക്കു തോന്നുന്നത്. പുതിയ ആരെങ്കിലും ഈ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്താല്‍ പിന്നെ തന്നെ ആരെങ്കിലും ഇതുപോലെ ബഹുമാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം നിങ്ങള്‍ക്കുണ്ട്. നൃപന്‍ദായുടെ ഏകാന്തത നിങ്ങളുടെ ഉറക്കത്തില്‍ പല തവണ ദുസ്വപ്നങ്ങളായി എത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് എനിക്കറിയാം. നിങ്ങളെ കുറ്റം പറഞ്ഞിട്ടു കാര്യമില്ല. പാര്‍ടിയെപ്പറ്റി പഠിച്ചോ, ആദര്‍ശങ്ങള്‍ പുസ്തകങ്ങളില്‍ നിന്നു വായിച്ചോ അല്ല നിങ്ങള്‍ കമ്യൂണിസ്റ്റായത്. നിങ്ങള്‍ക്കത് മതം പോലെയായിരുന്നു. റാണിഗഞ്ചിലെ പേപ്പര്‍ മില്‍ സമരത്തില്‍ പങ്കെടുക്കാന്‍ നിങ്ങളുടെ അച്ഛന്‍ നാബേന്ദു റോയ് നാലു മാസം മാത്രം പ്രായമുള്ള നിങ്ങളേയും കൊണ്ടു പോയതു മുതല്‍ നിങ്ങള്‍ കമ്യൂണിസ്റ്റാണ്. ആ രാര്‍ഹി ബ്രാഹ്മണന്‍ സമരമുഖത്തേയ്ക്കാണ് കൊണ്ടു പോയതെങ്കിലും നിങ്ങള്‍ക്കത് ഉപനയനമോ, അന്നപ്രാശമോ പോലെ മതപരമായ ഒരു ചടങ്ങായിരുന്നു. അങ്ങനെ നാലാംമാസത്തില്‍ പേരിടീലിനു മുന്നെ തന്നെ നിങ്ങള്‍ കമ്യൂണിസ്റ്റായി. നമ്മുടെ കിടപ്പുമുറിയിലെ പുസ്തക ഷെല്‍ഫിന്റെ അടുത്തായി തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ചിത്രത്തില്‍ നോക്കി ഇക്കാര്യം ഇടയ്ക്കിടെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ ഉന്മാദം കൊള്ളുന്ന നേരത്ത് ഉള്ളില്‍ പൊട്ടുന്ന ചിരിയടക്കാന്‍ ഞാന്‍ എത്രമാത്രം പാടുപെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നോ? രാജാ റാം മോഹന്‍ റോയിലേയ്ക്ക് വേരുകളുള്ള കുടുംബത്തിന്റെ കുലീന ബ്രാഹ്മണത്വം ഇപ്പോഴും ഉള്ളാലെ പേറുന്ന എന്റെ ഭദ്രലോക് സഖാവേ, സംഘടനയെന്നാല്‍ കത്തിയമരുന്നൊരു കപ്പലും, നിങ്ങള്‍ അതിന്റെ തീയലകള്‍ക്കിടയില്‍ അച്ഛന്റെ നിര്‍ദ്ദേശം കാത്തിരിക്കുന്ന കസാബിയാന്‍കായുമാണെന്ന ഈ മുടിഞ്ഞ അഹന്തയുണ്ടല്ലോ, അതിനിട്ട് ആദ്യം നന്നായൊരു ആട്ടും തട്ടും കൊടുക്കാന്‍ നോക്ക്.

ഓരോ തവണയും യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കുമെന്ന് നിങ്ങള്‍ സഖാവ് ശശിഭൂഷണോട് പറയുമ്പോള്‍ അയാളും അണികളും ചേര്‍ന്ന് “അയ്യോ ബികോഷ് പോകല്ലേ, അയ്യോ ബികോഷ്ദാ പോകല്ലേ” എന്നു കേണപേക്ഷിക്കുന്നതും, “എന്നാല്‍ നിങ്ങള്‍ക്കായി ഈ ഭാരിച്ച ഉത്തരവാദിത്വം ഞാന്‍ തന്നെ എറ്റെടുക്കാ”മെന്നു പറഞ്ഞു പുഞ്ചിരിച്ച് നിങ്ങളതിനു സമ്മതിക്കുന്നതും പോലും ഇപ്പോള്‍ ഒരാചാരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തേയ്യ്ക്കു വരാന്‍ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്ന പലരേയും നിങ്ങള്‍ കടയ്ക്കു വെട്ടി വീഴ്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. കടും നിറത്തിലുള്ള കുര്‍ത്തകള്‍ മാത്രം ധരിച്ചുകൊണ്ട് നമ്മുടെ വീട്ടില്‍ വരാറുള്ള ആ പൂച്ചക്കണ്ണന്‍ യുവാവില്ലേ? എന്താണ് അയാളുടെ പേര്? പ്രണബ് എന്നോ മറ്റോ അല്ലേ? സംഘടനാതത്വങ്ങളുടെ വ്യതിചലനമെന്ന ഇല്ലാക്കാരണം ആരോപിച്ചുകൊണ്ട് ആദ്യം നിങ്ങളയാളെ ട്രേഡ് യൂണിയനില്‍ നിന്നും, ശേഷം നേതാക്കള്‍ക്കു തുടര്‍ച്ചയായി തൊടുന്യായങ്ങള്‍ നിറച്ച കത്തുകളെഴുതി പാര്‍ടിയില്‍ നിന്നും പുറത്താക്കിയതിന്റെ പിന്നാമ്പുറ കഥകള്‍ ആളുകള്‍ മുറുമുറുക്കുന്നത് കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? വ്യാജസ്തുതി വൃന്ദങ്ങള്‍ക്കു നടുവില്‍ പെട്ടിരിക്കുന്ന നിങ്ങളതറിയുന്നില്ലെന്നു മാത്രം. ഇത്തവണ വാര്‍ഷിക റിപോര്‍ട്ട് അവതരിപ്പിച്ച ശേഷം നിങ്ങള്‍ പ്രഖ്യാപിച്ച രാജിയും ഓലപ്പാമ്പായിരുന്നുവെന്ന് ഞാനൊഴികെ എല്ലാവര്‍ക്കും അറിയാമായിരുന്നു. എനിക്കു പോലും അത് പൂര്‍ണവിശ്വാസമായില്ല. എന്നാല്‍ ആസ്തമയാല്‍ കിതച്ചു വലിക്കുന്ന ഓരോ ശ്വാസത്തിനും അധികാരത്തിന്റെ മണം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന വിധം സ്ഥാനമാനങ്ങള്‍ക്കടിമയായ നിങ്ങള്‍ അതെല്ലാം വിട്ടെറിഞ്ഞ് എന്റെ മാത്രം വികാസ് ആയി അരികില്‍ തിരിച്ചെത്തുമെന്ന് സ്വയം വിശ്വസിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ച ഞാനാണ് വിഢി. പതിവു പോലെ യൂണിയന്റെ ഉത്തരവാദിത്വപ്പെട്ടവരോ അല്ലെങ്കില്‍ ശശിഭൂഷനോ പിന്‍വിളി നടത്തുമെന്ന് കരുതിയെങ്കിലും അതു നടക്കാതെ വന്നതിന്റെ ഗര്‍വഭംഗത്തിലും നിരാശയിലുമാണ് നിങ്ങള്‍ തീവണ്ടി യാത്രക്കിടയില്‍ ശശിഭൂഷനെ വിളിച്ച് താന്‍ വീണ്ടും സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കാമെന്നു തീര്‍ച്ച പറഞ്ഞത്. ഇല്ല വികാസ്… ട്രേഡ് യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറിയുടെ കളിപ്പാട്ടക്കസേര കൈവിട്ടാല്‍ പിന്നെ എന്റെ കുട്ടിയ്ക്ക് ഉറങ്ങാന്‍ കഴിയില്ല. ഇന്‍ഹേലറുകളുടെ സഹായമുണ്ടെങ്കില്‍ പോലും അവനവനഹന്തയുടെ ഇളം ചൂടുള്ള കാറ്റടിക്കാതെ നിങ്ങള്‍ക്കു ശ്വസിക്കാന്‍ കഴിയില്ല. മറ്റുള്ളവരുടെ മശായിയും മിശിഹായുമല്ലാതെ മനുഷ്യനായി ജീവിക്കാനോ മരിക്കാനോ നിങ്ങള്‍ക്കു കഴിയില്ല. എല്ലാറ്റിനും ഒറ്റമൂലി പരിഹാരം നിര്‍ദേശിക്കുന്ന, ഇപ്പോള്‍ ഉള്ളതെല്ലാം എക്കാലവും കൈപ്പിടിയില്‍ ഒതുങ്ങണമെന്ന് ആഗ്രഹമുള്ളൊരു കടല്‍ക്കിഴവനാണ് നിങ്ങളെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ മുഷിയരുത്. ഇരുപതു വര്‍ഷമായി നിങ്ങളെ സഹിക്കുന്ന എനിക്കിതു പറയാന്‍ അര്‍ഹതയുണ്ടെന്നെങ്കിലും മനസിലാക്കണം. നിങ്ങളൊരു കാലഹരണപ്പെട്ടവനാണെന്നു തിരിച്ചറിയാന്‍ വലുതായി ചിന്തിക്കുകയൊന്നും വേണ്ട. പതിമൂന്നു വര്‍ഷം ട്രേഡ് യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടും വാര്‍ഷിക സമ്മേളനത്തില്‍ രാജി പ്രഖ്യാപിച്ച നിങ്ങളെ റെയില്‍വേ സ്റ്റേഷനിലേയ്ക്കു യാത്രയാക്കാന്‍ എത്തിയത് എത്ര പേരായിരുന്നു? ആകെയൊരു സുധാംശു മാത്രം. അതും സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്തിരുന്നുകൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ അയാള്‍ക്കു പലപ്പോഴായി ചെയ്തു കൊടുത്ത സഹായത്തിന്റെ നന്ദികൊണ്ടു മാത്രം. വാസ്തവത്തില്‍ അങ്ങനെയൊരു ഒറ്റയാള്‍ അകമ്പടിയായിരുന്നോ നിങ്ങള്‍ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നത്? നിങ്ങള്‍ നിരാശനായിരുന്നുവെന്ന് എനിക്കു തീര്‍ച്ചയുണ്ട്. ആ യാത്രയയപ്പ് നിങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സ്വന്തം ശവഘോഷ യാത്രയുടെ മുന്നൊരുക്കമായിരുന്നു. കൊടികളും, മാലകളും, പൂക്കളും, മുദ്രാവാക്യങ്ങളും, കെട്ടിപ്പിടുത്തങ്ങളും, കരച്ചിലുകളുമൊക്കെയായി ഒരു വന്‍ യാത്രയയപ്പാണ് നിങ്ങള്‍ പ്രതീക്ഷിച്ചത്. എന്നാല്‍ സുധാംശുവിന്റെ ഒറ്റയാള്‍ അകമ്പടി നിങ്ങളെയാകെ തകര്‍ത്തു കളഞ്ഞിരിക്കണം. കനുദായെപ്പോലെ ആത്മഹത്യയെപ്പറ്റിപ്പോലും ഒരുവേള നിങ്ങള്‍ ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഭയത്താല്‍ നിങ്ങള്‍ ഉടുത്തിരുന്ന വസ്ത്രത്തില്‍ മൂത്രമൊഴിച്ചുവോയെന്നു പോലും എനിക്കു സംശയമുണ്ട്.

വയസ് അറുപതേ ആയുള്ളൂവെങ്കിലും നിങ്ങള്‍ അറന്നൂറിന്റെ പഴക്കമുള്ളൊരു കിഴവനാണ്, വികാസ്. നവീകരണത്തിനു വിധേയമാകാത്ത നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസങ്ങള്‍ ആളുകളുടെ മേല്‍ അടിച്ചേല്‍പ്പിച്ചാല്‍ അവരെന്തു ചെയ്യും? ഫാക്ടറി തൊഴിലാളികള്‍ അവരുടെ അവധി ദിവസങ്ങളില്‍ വല്ലപ്പോഴുമൊരു ആഡംബര ഹോട്ടലില്‍ പോകുന്നതോ, അവര്‍ കാലത്തിനനുസരിച്ച് മാറുന്നതോ, ആണും പെണ്ണും സൗഹൃദത്തോടെ ഇടപെടുന്നതോ, ശരീരത്തിന്റേയും മനസിന്റേയും ആവശ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക് അവര്‍ ബന്ധങ്ങളെ വളര്‍ത്തുന്നതോ ഒന്നും തന്നെ നിങ്ങള്‍ക്കു ദഹിക്കുന്നില്ല. അവര്‍ പുതിയ തലമുറയാണ് വികാസ്. നമ്മള്‍ക്കു കുഞ്ഞുങ്ങളില്ലാത്തത് എത്ര നന്നായെന്ന് എനിക്കിപ്പോള്‍ തോന്നുന്നു. തനിയൊരു മുരടന്‍ തന്തക്കിഴവനായി നിങ്ങള്‍ അവരോടു പെരുമാറുന്നത് എനിക്കാലോചിക്കാന്‍ പോലും കഴിയുന്നില്ല. പ്രസംഗത്തിടെ ‘ലണ്ടനിലെ തൊഴിലാളി വര്‍ഗത്തിന്റെ സ്ഥിതി’ എന്ന എന്ന ഏംഗല്‍സിന്റെ പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ചു പറയുമ്പോള്‍ പ്രസംഗവേദിയുടെ ചുവട്ടിലിരുന്ന് ചിലര്‍ മൊബൈലിലെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങള്‍ കാണുകയായിരുന്നു എന്നൊരിക്കല്‍ വളരെ വേദനയോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞതോര്‍മയുണ്ടോ? നിങ്ങള്‍ക്കു വിഷമമാകുമെന്നു കരുതി അന്നൊഴിവാക്കിയ മറുപടി ഞാനിപ്പോള്‍ പറയുന്നു. ഗ്ലോബലൈസേഷനും നിയോലിബറലൈസേഷനും പ്രത്യക്ഷമായും പരോക്ഷമായും കടന്നാക്രമിക്കുന്ന കമ്പോള പരിതസ്ഥിതിയില്‍, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയാല്‍ യൂറോപ്പാകെ ഗതിമുട്ടില്‍ നില്‍ക്കുന്ന സമയത്ത് ആരെങ്കിലും നൂറ്റെഴുപത് വര്‍ഷം പഴക്കമുള്ളൊരു പുസ്തകം കാണാപ്പാഠം പഠിച്ച് വചനങ്ങളുരുവിട്ടാല്‍ അതു കേട്ടിരിക്കുന്ന ചെറുപ്പക്കാര്‍ വിരസതയൊഴിവാക്കാന്‍ മൊബൈലില്‍ അശ്ലീല വീഡിയോകള്‍ കണ്ടെങ്കില്‍ പോലും അവരെ കുറ്റം പറയാനാകില്ല. യൂറോപ്പിലെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും, ലണ്ടനിലെ തൊഴില്‍ നഷ്ടവും, യൂറോ-ഡോളര്‍-രൂപ വിലയിലെ ആപേക്ഷിക വ്യതിയാനങ്ങളേയും പറ്റിയൊക്കെ ഒന്നു പഠിച്ചു സംസാരിച്ചു നോക്ക്. ആസ്ത്മാ വലിവുള്ള നിങ്ങളുടെ പ്രസംഗം അവര്‍ കോളര്‍ ട്യൂണായി ഇട്ടുകളയും. അതിന്റെ പേരില്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് വീണ്ടും അഹങ്കരിക്കുകയും ചെയ്യാം.

ട്രെയിനില്‍ വച്ച് ബംഗാളികളായ തൊഴിലാളികളെ കേരളത്തിലെ ഒരു കണ്‍സ്ട്രക്ഷന്‍ കമ്പനിയിലേക്കു കൊണ്ടു പോകുന്ന കാഴ്ചയുടെ ദുരവസ്ഥയും, പിന്നെ ഹിന്ദി സിനിമകളിലെ മദ്രാസി വില്ലന്റെ രൂപഗുണങ്ങളുള്ള ലേബര്‍ കോണ്ട്രാക്ടറെ പരിചയപ്പെട്ടതുമാണല്ലോ എന്നെക്കാണാനുള്ള യാത്ര പാതിയില്‍ മുടക്കി വീണ്ടും യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കാന്‍ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്നു നിങ്ങള്‍ പറഞ്ഞു നടക്കുന്നത്. അത് പച്ചക്കള്ളമാണെന്ന് ‌എനിക്കറിയാം, വികാസ്. നിങ്ങള്‍ വസ്തുതകള്‍ ഗ്രഹിക്കുന്നൊരു തൊഴിലാളി നേതാവല്ലേ? ട്രെയിനില്‍ വച്ച് തൊഴിലാളികളെ തെറിവിളിക്കുകയും, തല്ലാനായി കൈയ്യോങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നൊരു ലേബര്‍ കോണ്ട്രാക്ടര്‍ കമ്യൂണിസ്റ്റാണെന്നു പറഞ്ഞ് സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ അതൊരു അടവോ, നുണയോ ആണെന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബുദ്ധി പോലും നിങ്ങള്‍ക്കു നഷ്ടമായെന്നോ? അയാള്‍ അങ്ങനെ പരിചയപ്പെടുത്തിയാല്‍ തന്നെയും, തൊഴിലാളികളോട് ഇത്തരത്തില്‍ പെറുമാറുന്നയാള്‍ക്കൊരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരനാകാന്‍ പറ്റില്ലെന്നു പറയാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു കഴിഞ്ഞോ? തൊഴിലാളികളെ ഈ വിധം തെറിവിളിച്ചും, തല്ലിയുമല്ല പണിയിടങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടു പോകേണ്ടതെന്ന് മറുത്തു പറയാന്‍ നിങ്ങളുടെ നാവു പൊന്തിയോ? നിങ്ങളതു ചെയ്തില്ലല്ലൊ, അല്ലേ? കൂടുതല്‍ ശക്തിയും അധികാരവും ഉള്ളവരെ കണ്ടാല്‍ പഞ്ചപുച്ഛമടക്കി ശ്വാസം വിഴുങ്ങി നില്‍ക്കുന്ന നിങ്ങള്‍ ആ പതിവു തെറ്റിച്ചിരിക്കില്ല. സഖാവ് ശശിഭൂഷന്റെയൊക്കെ മുന്നില്‍ നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന വിധേയത്വ ഭാവമായിരിക്കും ആ മദ്രാസി ലേബര്‍ കോണ്ട്രാക്ടറുടെ മുന്നിലും നിങ്ങള്‍ ചേഷ്ട വച്ചിട്ടുണ്ടാകുക.

അല്ല വികാസ്, ഒന്നു ചോദിച്ചോട്ടേ? ബംഗാളില്‍ നിന്ന് കേരളത്തിലേയ്ക്ക് തൊഴിലെടുക്കാന്‍ പോകുന്നവരുപ്പറ്റി പെട്ടെന്നൊരു ദിവസമൊരു ട്രെയിന്‍ യാത്രയില്‍ വച്ചു മാത്രമാണോ നിങ്ങള്‍ അറിയുന്നത്? യുപി, ബീഹാര്‍, ഒറീസ, ബംഗാള്‍, അസം എന്നിവിടങ്ങളില്‍ നിന്ന് വര്‍ഷങ്ങളായി അന്യ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേയ്ക്ക് തൊഴിലാളികള്‍ പോകുന്നവരുടെ അവസ്ഥ മനസിലാക്കാന്‍ ഇത്രയും വര്‍ഷത്തെ യൂണിയന്‍ പ്രവര്‍ത്തനം കൊണ്ട് കഴിഞ്ഞില്ലെന്നോ? എണ്ണിപ്പതിമൂന്നു കൊല്ലം ട്രേഡ് യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറിയായ നിങ്ങള്‍ എപ്പോഴെങ്കിലും ഇതിനെക്കുറിച്ച് നേതൃത്വത്തെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ആവശ്യമായ നടപടികള്‍ സ്വീകരിക്കാന്‍ ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ടോ? എന്താണ് ഇതിന്റെ പിന്നാമ്പുറ സാഹചര്യങ്ങളെന്ന് പഠിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടോ? അത്തരം ചോദ്യങ്ങളില്‍ നിന്നെല്ലാം ഒഴിഞ്ഞുമാറി പത്തുമുപ്പതു കൊല്ലം തന്റെ നാടു ഭരിച്ച പാര്‍ടിയെപ്പഴിച്ച് ഒരു ഒട്ടകപ്പക്ഷിയുടെ തലപൂഴ്ത്തല്‍ നാട്യം നടത്തുന്ന സമര്‍ത്ഥനായൊരു ഒഴിവുകഴിവുകാരനാണ് നിങ്ങള്‍. ഇതെക്കുറിച്ച് ഞാന്‍ ചന്ദ്രയുമായി സംസാരിച്ചു. അവന്‍ നിങ്ങളെ രൂക്ഷമായ ഭാഷയില്‍ വിമര്‍ശിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. കൂട്ടുകാരികളുടെ തുറന്ന മാറിടം പകര്‍ത്താന്‍ വേണ്ടി മാത്രമല്ല കുട്ടികള്‍ ഇക്കാലത്ത് മൊബൈല്‍ ഫോണ്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്ന് അവനാണ് എനിക്കു മനസിലാക്കിത്തന്നത്. എനിക്കാവശ്യമായ വിവരങ്ങള്‍ അവന്‍ മൊബൈലില്‍ പരതി തിരഞ്ഞു തന്നു. മാധ്യമങ്ങളുടെ പക്ഷപാതപരമാര്‍ന്ന വാര്‍ത്താശൈലിയേയും വലതുപക്ഷ പൊതുബോധം ‌പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വ്യാജനിര്‍മിതികളേയും തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, താനാണ് ‌ട്രേഡ് യൂണിയന്റെ ഉത്തരം താങ്ങിപ്പല്ലിയെന്ന അഹന്തയൊഴിവാക്കി കാര്യങ്ങളെ വസ്തുതാപരമായി സമീപിച്ചാല്‍ ബംഗാളിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സര്‍ക്കാരുകള്‍ മറ്റേത് സംസ്ഥാനത്തെ വലതുപക്ഷ സര്‍ക്കാരുകളേക്കാളും മെച്ചമാണെന്നു മനസിലാക്കാമെന്നാണ്‌ അവന്‍ പറയുന്നത്. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ മനുഷ്യവിഭവശേഷി വികസനത്തെക്കുറിച്ച് 2004ല്‍ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ തയ്യാറാക്കിയ റിപോര്‍ട്ടിലെ പ്രസക്തമായ ചില ഭാഗങ്ങള്‍‌ ചന്ദ്ര എനിക്കു വായിച്ചു തന്നു. അതു കൂടാതെ, ‌പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ അവസ്ഥയും, താരതമ്യങ്ങളും അടങ്ങിയ ചിലതും അവനെനിക്കു വേണ്ടി വിശദീകരിച്ചു. മൊബൈല്‍ ഫോണില്‍ വിരലുകൊണ്ടു തിരഞ്ഞു താളുകള്‍ മറിക്കുന്നതിനിടെ അവന്‍ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങള്‍ അനിയത്തി ചിത്ര ‌ധൃതിയിലൊരു കടലാസില്‍ കുറിച്ചിട്ടു. അതു പ്രകാരമുള്ള വിവരങ്ങളാണ് താഴെ കൊടുക്കുന്നത്.

ബ്രിട്ടീഷ് ‌ഭരണകാലത്തും അതിനു ശേഷവുമായുള്ള രാജ്യവിഭജനങ്ങള്‍, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ അഭയാര്‍ത്ഥി പ്രവാഹങ്ങള്‍, അതിര്‍ത്തിയിലെ യുദ്ധങ്ങള്‍, തീവ്രവാദ സംഘടനകള്‍, പ്രതികൂലമായ കാലാവസ്ഥകളിലെ വരള്‍ച്ചയും വെള്ളപ്പൊക്കവും, പലകാലങ്ങളിലായി മഹാമാരിയുടേയും ക്ഷാമത്തിന്റേയും വിളയാട്ടം എന്നിവയുടെ അവശേഷിപ്പുള്ളതാണ് വംഗഭൂമിയെന്ന യാഥാര്‍ത്ഥ്യവും ചരിത്രവും കാണാതെ പോകരുത്. ദേശീയ ശരാശരിയുടെ മുന്നുമടങ്ങോളം വരുന്ന ജനസാന്ദ്രതയാണ് ബംഗാളിലുള്ളത്. അതുകൂടാതെ അയല്‍സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ നിന്ന് കുടിയേറിയ ആളുകള്‍ക്ക് പുറമെ, പാകിസ്ഥാന്‍-ബംഗ്ലാദേശ് യുദ്ധത്തെ തുടര്‍ന്ന് അതിര്‍ത്തി കടന്ന് വന്ന അഭയാര്‍ത്ഥികള്‍ എന്നിവയും ഈ പ്രശ്നത്തെ രൂക്ഷമാക്കി. എന്നിട്ടും വികസനത്തിന്റെ അളവുകോലുകളായി നിങ്ങളൊക്കെ പറയുന്ന ജിഡിപി, എസ്‌ജിഡിപി തുടങ്ങിയവയില്‍ രാജ്യശരാശരിയുമായും, ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളുമായും താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ അത്ര മോശമല്ല താനും. ഒരു കാലത്ത് ക്ഷാമ സംസ്ഥാനമായിരുന്നവസ്ഥയില്‍ നിന്ന് മിച്ചഭക്ഷണ സംസ്ഥാനമായി മാറാന്‍‌ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ശിശുമരണം, സ്ത്രീ-ഗാര്‍ഹിക പീഡനം, പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസസാക്ഷരത, റോഡു വികസം, ധാന്യോല്‍പാദനം തുടങ്ങി ഒരുപാടു നിരക്കകുളില്‍ രാജ്യശരാശരിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ മികച്ചു നില്‍ക്കുന്നതായാണ് വസ്തുതകള്‍ തെളിയിക്കുന്നത്. ബംഗാള്‍ മധുരമനോജ്ഞ സംസ്ഥാനമൊന്നുമല്ല. നിലവില്‍ ഇന്ത്യയിലെ ദരിദ്രമായ എട്ടു സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ ബംഗാളും ഉള്‍പ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ അക്കൂട്ടത്തില്‍ പോലും താരതമ്യേന മികച്ച നിലയാണുള്ളത്. ഇന്ത്യയെന്ന രാജ്യം ആഗോളവല്‍കരണത്തേയും ഉദാരനയങ്ങളേയും പുണര്‍ന്നുകൊണ്ട് തുറന്ന കമ്പോളത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്തപ്പോള്‍, മുഖ്യമായും കാര്‍ഷികവൃത്തിയെ ആശ്രയിച്ച ഈ സംസ്ഥാനത്തിന് പതറാതെ നിവൃത്തിയില്ലായിരുന്നു. ഗ്രാമീണ തൊഴിലുകളുടെ ലഭ്യത കുറഞ്ഞു. കൃഷിയിടങ്ങളും, തോട്ടങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റു തൊഴിലുകളില്‍ ഏര്‍പ്പെടാന്‍ അവര്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായി. അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു പോലും തൊഴിലന്വേഷിച്ചു പോകാന്‍ പ്രേരിതരായി. അക്കൂട്ടത്തില്‍ ചിലരെയാണ് നിങ്ങള്‍ ട്രെയിന്‍ യാത്രയില്‍‌ വച്ചു കണ്ടത്. കാര്‍ഷിക മേഖല തകര്‍ന്നതോടെ പരിഹാരമാര്‍ഗമായി വ്യവസായവല്‍കരണത്തെ സ്വീകരിക്കാന്‍ ‌ഗവണ്‍മെന്റ് ശ്രമങ്ങളാരംഭിച്ചു. എന്നാല്‍ അതിനെ തുടര്‍ന്നുണ്ടായ അസ്വാരസ്യങ്ങള്‍ സിംഗൂരിലേയും, നന്ദിഗ്രാമിലേയും ‌പ്രശ്നങ്ങള്‍ക്കു കാരണമായി.

നന്ദിഗ്രാം കലാപത്തില്‍ അനാഥനായ പയ്യനെ ട്രെയിനില്‍ വച്ചുകണ്ട കാര്യം ‌നിങ്ങള്‍ പറഞ്ഞിരുന്നല്ലോ. ശരിയാണ്; സിംഗൂരിലും, നന്ദിഗ്രാമിലും സംഭവിക്കാന്‍ പാടില്ലാത്തതു തന്നെ സംഭവിച്ചു. എന്നാല്‍ എല്ലാക്കാര്യങ്ങള്‍ക്കും ഒരു മറുവശമുണ്ടെന്നാണ് ചന്ദ്ര പറയുന്നത്. അവിടെ ഗവണ്മെന്റിനെ മാത്രം ‌പഴിചാരിയിട്ടു കാര്യമില്ല. നന്ദീഗ്രാമില്‍ സ്വതന്ത്ര സാമ്പത്തിക മേഖലയാരംഭിച്ച് വ്യവസായമാരംഭിക്കാന്‍ ഒരു ഇന്തോനേഷ്യന്‍ ‌ഗ്രുപ്പ് മുന്നോട്ടു വരുന്നു. എട്ടോളം സംസ്ഥാനങ്ങളെ ഇതിനായി അവര്‍ സമീപിച്ചെങ്കിലും കേന്ദ്ര രാസവള വകുപ്പിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ചത് പശ്ചിമബംഗാളിനാണ്. സംരംഭത്തിനായി സ്ഥലം ഏറ്റെടുക്കല്‍ തുടങ്ങിയതോടെ മാവോയിസ്റ്റുകള്‍‍,  ജമാഅത്തെ ഉലമ ഹിന്ദ് , തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് തുടങ്ങിയവര്‍‌ എതിര്‍പ്പുമായെത്തി. അതിനെ തുടര്‍ന്ന് നടപടികള്‍ താല്‍കാലികമായി നിര്‍ത്തിവച്ചു. എന്നാല്‍ കാര്യങ്ങള്‍ അവിടം‌ കൊണ്ടും നിന്നില്ല. എതിര്‍പ്പു പ്രകടിപ്പിച്ച കക്ഷികള്‍ പദ്ധതി പ്രദേശം ‌പിടിച്ചെടുത്തു. വ്യവസായത്തെ അനുകൂലിച്ച കുടുംബങ്ങളെ അവിടെ നിന്നും ഓടിച്ചു വിട്ടു. പദ്ധതി പ്രദേശത്തേയ്ക്കുള്ള ഗതാഗത മാര്‍ഗങ്ങളായ പാലങ്ങളും, റോഡുകളും തകര്‍ത്തു. സുരക്ഷാസേനയ്ക്കു പോലും ‌പ്രവേശിക്കാനാകാത്ത വിധത്തില്‍ അവിടം ഒറ്റപ്പെട്ടു. പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനായെത്തിയ പോലീസിനെ തോക്കും, ബോംബുമായാണ് പ്രദേശം ‌പിടിച്ചെടുത്ത ജനങ്ങള്‍ നേരിട്ടത്. അതിനെ തുടര്‍ന്ന് അരുതാത്തതു സംഭവിച്ചു. വെടിവയ്പ്പുണ്ടായി. പല ജീവനുകള്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടു. എന്നാല്‍ ആളും, ആയുധവും കൊടുത്ത് ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ചതിനു പുറകില്‍ ഇടത്തരം ജന്മികളുടെ പങ്ക് തള്ളിക്കളയാനാകില്ല. മതിയായ രേഖകളില്ലാതെ ഭൂമി കൈവശം വച്ചിരുന്ന പല ഇടത്തട്ടുകാരും ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാന്‍ ‌കലാപത്തിന്റെ എരിതീയില്‍ എണ്ണയൊഴിച്ചു. അവര്‍ക്കു മറ പിടിക്കാന്‍ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകള്‍ കൂടി എത്തിയപ്പോള്‍ കാര്യങ്ങളാകെ കൈവിട്ടു പോയി. ചൂടുവെള്ളത്തില്‍ ‌വീണ പൂച്ചയുടെ‌ അവസ്ഥയായി ഗവണ്‍മെന്റിന്. വ്യവസായ നയങ്ങളെ തള്ളിപ്പറയേണ്ടുന്ന ഗതികേടു വരെ വന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമോ? അന്യ സംസ്ഥാനത്തേക്കുള്ള തീവണ്ടികളില്‍ നാടുവിട്ട് തൊഴിലെടുക്കാന്‍ ‌പോകുന്നവരുടെ എണ്ണം പിന്നെയും കൂടി. വികാസ് എന്നു പേരുണ്ടെങ്കിലും ഉള്ളാലെ വികസനത്തോട് പുറംതിരിഞ്ഞു നിന്ന, സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങളെ എതിര്‍ത്ത് ജനങ്ങളെക്കൊണ്ടു കൊല്ലങ്ങളായി സമരം ചെയ്യിച്ച  അമ്മാവനെപ്പോലുള്ള ശുദ്ധതാവാദക്കാരാണ് ഇതിനെല്ലാം പരോക്ഷ കാരണക്കാരെന്നാണ് ചന്ദ്ര ‌പറയുന്നത്. ട്രേഡ് യൂണിയന്‍ പ്രവര്‍ത്തനത്തിരക്കുകള്‍ക്കിടയില്‍ കിട്ടുന്ന ചില വിശ്രമ നിമിഷങ്ങളിലെങ്കിലും അവന്‍ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളില്‍ വസ്തുതയുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കുന്നത്, തിരുത്തുന്നത് ‌നന്നായിരിക്കും. ആശയപരമായി പൊരുത്തപ്പെടാതെ 60 കൊല്ലം രാഷ്ട്രീയത്തെ മതപരതയായിക്കണ്ട്, സ്വയം പരിശോധിക്കാതെയും പരിഹരിക്കാതെയും 13 കൊല്ലം തുടര്‍ച്ചയായി യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്ത് അള്ളിപ്പിടിച്ചു കിടക്കുന്ന ഒരാളെ തിരുത്താന്‍ ഈ വിവരങ്ങള്‍ക്കു കഴിയുമെന്നുള്ള ‌പൂര്‍ണവിശ്വാസമൊന്നും എനിക്കില്ല. അത്തരക്കാരുടെ ചില ധാരണകള്‍ മാറ്റാന്‍ പ്രയാസമാണ്. ഈയിടെ മഹാശ്വേതാ ദീദി പച്ചക്കള്ളങ്ങളും പൊതുബോധങ്ങളും നിറഞ്ഞൊരു കത്തയച്ചതും, അതിനു കൃത്യമായി മറുപടി ലഭിച്ചപ്പോള്‍ വീണിടത്തു കിടന്നുരുണ്ടു ചെന്ന് വിഷയവുമായി ബന്ധമില്ലാത്തൊരു സമരത്തിലേയ്ക്ക് കാര്യങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ചതുമെല്ലാം നിങ്ങള്‍ക്കറിവുള്ള കാര്യങ്ങളാണല്ലോ. അത്തരമൊരു മലക്കം മറിച്ചില്‍  ഞാനും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. എത്രയൊക്കെയായാലും നിങ്ങളുടെ രാപ്പനിയറിയാവുന്ന പാവം അരുണയല്ലേ ഞാന്‍.

ട്രെയിനില്‍ വച്ചു കണ്ട തൊഴിലാളികളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ നന്ദീഗ്രാമുകാരനായൊരു അനാഥപ്പയ്യനുണ്ടായിരുന്നു എന്നു പറഞ്ഞിരുന്നല്ലോ. ഊരും, പേരും, വീടും, കൂലിയുമെല്ലാം ചോദിച്ചറിഞ്ഞ നിങ്ങള്‍ അവനെത്ര വയസായെന്ന് ചോദിച്ചില്ലെന്നറിഞ്ഞപ്പോള്‍ എനിക്കുണ്ടായ ദേഷ്യം എത്രയെന്ന് നിങ്ങള്‍ക്കറിയാമോ? കെട്ടിടം പണിയെടുക്കാനുള്ള പ്രായമൊക്കെ അവനായോ? അതൂഹിക്കാന്‍ കുറ്റബോധം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകള്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു തടസമായോ? ബാലവേല കുറ്റകരമാണെന്നറിയാവുന്ന എന്റെ യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറീ, റെയില്‍വേ പോലീസിന്റെ സഹായത്താല്‍ അവനെയെങ്കിലും നിങ്ങള്‍ അക്കൂട്ടത്തില്‍ നിന്നു മോചിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കില്‍ മനസിനുള്ളിലെങ്കിലും ഞാന്‍ നിങ്ങളെ അഭിനന്ദിച്ചേനേ. എന്നാല്‍ അവനു വേണ്ടി നീട്ടിയത് ഉത്തരവാദിത്വപ്പിഴയുടെ കുറ്റബോധം ചുവയ്ക്കുന്ന ഒരു നേരത്തെ ആഹാരം. നിങ്ങള്‍ക്കില്ലെങ്കിലും, അവനെനെങ്കിലും ആത്മാഭിമാനമുള്ളതു കൊണ്ടായിരിക്കണം ആ ഭിക്ഷ അവന്‍ നിരസിച്ചത്. വീര്‍ത്തു പൊട്ടാറായ നിങ്ങളുടെ അഹന്തയുടെ കാറ്റു കുത്തിക്കളഞ്ഞ ആ മിടുക്കനെ എനിക്കൊന്നു കെട്ടിപ്പിടിച്ചുമ്മ വയ്ക്കണമെന്നുണ്ട്. അവനെപ്പോലും രക്ഷിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാത്ത നിങ്ങള്‍ പിന്നെ ചെയ്തതെന്താണ്? നേതാവ് ശശിഭൂഷനെ ഫോണില്‍ വിളിച്ച ശേഷം വീണ്ടും യൂണിയന്‍ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കാമെന്നു പറഞ്ഞ് സ്വയം ത്യാഗിയായി. എന്റെ മശായ്… എന്റെ മിശിഹാ… ഒരിക്കലുമൊരു നല്ല മനുഷ്യനാകാന്‍ കഴിയില്ലെന്ന്, ഒരു നല്ല തൊഴിലാളി നേതാവാകാന്‍ കഴിയില്ലെന്ന് നിങ്ങള്‍ ഒരിക്കല്‍ കൂടി തെളിയിച്ചു. ആസ്തയാല്‍ കിതച്ചു വലയുന്ന നിങ്ങള്‍ക്ക് കിടന്നുറങ്ങാന്‍ ആ പയ്യന്‍ ഊതി വീര്‍പ്പിച്ചു തന്ന തലയിണയില്ലേ? വാസ്തവത്തില്‍ അതാണു നിങ്ങള്‍. അതു മാത്രമാണ് നിങ്ങള്‍.

ഞാന്‍ ‌നിര്‍ത്തുകയാണ്. ഇതു വായിക്കുമ്പോള്‍‌ നിങ്ങളുടെ മുഖം ചുവക്കുന്നതും, അവനവനഹന്തയുടെ കുമിള പൊട്ടുന്നതും, ശ്വാസമെടുക്കാന്‍ ആയാസപ്പെടുന്നതുമെല്ലാം ഞാന്‍ മനക്കണ്ണില്‍ കാണുന്നുണ്ട്. പലകാലമായി പറയണമെന്നു കരുതിയതെല്ലാം നിങ്ങളെ അറിയിച്ചതിന്റെ ആശ്വാസമാണ് എനിക്കിപ്പോള്‍ തോന്നുന്നത്. കെട്ടുപാടുകാളെയെല്ലാം മായ്ച്ചു കളഞ്ഞ് ഞാനൊന്ന്‌ ആഞ്ഞ് നിശ്വസിക്കട്ടേ…

സസ്നേഹം,
അരുണ.

Be Sociable, Share!

• 

Tags: Short story, VM Devadas