മലയാളി തഴയുന്ന മാനവിക വിഷയങ്ങള്‍

Be Sociable, Share!

• 

കെഎസ് ഹക്കിം

മൂന്നു വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു മുന്‍പ്‌ ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയില്‍ പ്രവേശനം കിട്ടിയ ആദ്യ മാസങ്ങളില്‍, ചില അത്യാവശ്യ കാര്യങ്ങള്‍ക്ക്‌ ഒരിക്കല്‍ എനിക്ക്‌ തിരക്കിട്ടു നാട്ടില്‍ വന്നു ദില്ലിയിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അന്നാണ്‌ കല്‍പ്പറ്റ ബസ്സ്‌ സ്‌റ്റോപ്പില്‍ വച്ച്‌ എന്നെ എട്ടാം തരത്തില്‍ സാമൂഹിക ശാസ്‌ത്രം പഠിപ്പിച്ച പഴയ ഒരു അധ്യാപകനെ വളരെ വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം കാണാനിടയായത്‌. അക്കാലയളവില്‍ ഒരുപാട്‌ രൂപമാറ്റം സംഭവിച്ച എന്നെ അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിയുവാന്‍ ഇടയില്ലാത്തതിനാല്‍ ഞാന്‍ അങ്ങോട്ട്‌ ചെന്ന്‌ സംസാരിക്കുകയാണ്‌ ഉണ്ടായത്‌. പരസ്‌പരം പരിചയം പുതുക്കിയ ഉടനെത്തന്നെ അദ്ദേഹം എന്നോട്‌ ചിലത്‌ ചോദിക്കുകയുണ്ടായി:
“നീ എവിടെയാണിപ്പോള്‍? എന്തു ചെയ്യുന്നു?”
“പഠിക്കുകയാണ്‌ ദില്ലിയില്‍”
“മെഡിസിനോ അതോ എഞ്ചിനീയറിങ്ങോ?”
അല്ല, സോഷ്യോളജിയാണെന്ന്‌ ഞാന്‍. അടുത്ത മാത്രയില്‍ ഒന്നും ആലോചിക്കാതെയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി എന്നെ വല്ലാതെ ഇളക്കികളഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:
“അങ്ങനെ വരട്ടെ, സോഷ്യോളജി പഠിക്കാനാണോ നീ ഇത്ര കാശൊക്കെ മുടക്കി ദില്ലിയിലേക്ക് പോകുന്നത്‌. അതിവിടെത്തന്നെ കല്‍പ്പറ്റയില്‍ പത്തോ മുന്നൂറോ മാസം ചെലവാക്കിയാല്‍ ഏതെങ്കിലും ട്യൂട്ടോറിയല്‍ കോളേജില്‍ ചെയ്യാവുന്നതല്ലേയുള്ളൂ? വായിക്കുകയും വേണ്ട പഠിക്കുകയും വേണ്ട. എളുപ്പത്തില്‍ പാസാവുകയും ചെയ്യും”.
ആ പ്രതികരണം എന്നെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിച്ചു. ഞാനൊന്നും മിണ്ടിയില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പിന്നെ ചോദ്യങ്ങളുമുണ്ടായില്ല. അവസാനം അദ്ദേഹം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വഴിക്കും ഞാന്‍ എന്റെ വഴിക്കും പിരിയുകയാണുണ്ടായത്‌.

ഈ ലേഖനം വായിക്കുന്ന ചിലരെങ്കിലും ഒരുപക്ഷെ കരുതുന്നുണ്ടാവും എന്താണ്‌ ഇത്തരമൊരു വളരെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവ വിവരണത്തിന്റെ ഇവിടുത്തെ പ്രസക്തി എന്ന്‌. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംബന്ധമായ കേരളീയ സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക ചര്‍ച്ചകളിലും തര്‍ക്കങ്ങളിലും ഇത്തരം അനുഭവ വിവരണങ്ങള്‍ ഒരുപാട്‌ കടന്നു വരണം എന്ന പക്ഷക്കാരനാണ്‌ ഞാന്‍. കാരണം അത്രയ്‌ക്കുണ്ട്‌ ഇന്നത്തെ കേരളീയ സമൂഹത്തില്‍ മാനവിക വിഷയങ്ങളും (humanities) ഭാഷാവിഷയങ്ങളും (languages) ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ നേരിടുന്ന അവഗണനയും അതുമൂലമനുഭവിക്കുന്ന മാനസിക സംഘര്‍ഷങ്ങളും. നമ്മുടെ സമൂഹം മാറി ചിന്തിക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ കേരളീയ സമൂഹത്തില്‍ എന്റെ പഴയ സാമൂഹിക ശാസ്‌ത്ര അധ്യാപകന്‍ ചിന്തിക്കുന്നതു പോലെ തന്നെയാണ്‌ ഭൂരിപക്ഷം മലയാളി മാതാപിതാക്കളും അധ്യാപകരും വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും ചിന്തിക്കുന്നത്‌. കേരളത്തിലെ മിക്ക വിദ്യാലയങ്ങളില്‍ നിന്നും കഴിഞ്ഞ കുറേക്കാലമായി പ്ലസ്‌ ടു പഠിച്ചിറങ്ങുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളില്‍ ഡോക്ടറും എഞ്ചിനീയറുമല്ലാത്ത മറ്റൊരു ഉപരിപഠന തൊഴില്‍ സാധ്യതകളും തെളിഞ്ഞ്‌ വരാറില്ല. നമ്മുടെ മാതാപിതാക്കളും അധ്യാപകരുമാണ്‌ അവരെക്കൊണ്ട്‌ ഇങ്ങനെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്‌. സമൂഹത്തില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്ന ഇത്തരം ഒരു പൊതുബോധത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട്‌ ഏതെങ്കിലും വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ മാനവികവിഷയങ്ങളോ ഭാഷാവിഷയങ്ങളോ മറ്റ്‌ ശാസ്‌ത്ര വിഷയങ്ങളോ തിരഞ്ഞെടുത്ത്‌, അവര്‍ക്ക്‌ മെച്ചപ്പെട്ട അക്കാദമിക സാഹചര്യങ്ങള്‍ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികള്‍ കേരളത്തിനകത്തോ പുറത്തോ കണ്ടെത്തി, കഷ്ടപ്പെട്ട്‌ പ്രവേശന പരീക്ഷകള്‍ പാസായാലും അവന്റെ/അവളുടെ ആത്മവിശ്വാസം വളര്‍ത്തുന്നതിന്‌ പകരം തളര്‍ത്താനാണ്‌ നമ്മുടെ പൊതുസമൂഹം അധികവും ശ്രമിക്കാറുള്ളത്‌.

ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ രംഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേരളീയ സമൂഹത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെ(favourite choices) പൊതുമനോനില (mentality) പരിശോധിച്ചാല്‍ ചില കാര്യങ്ങള്‍ വ്യക്തമാണ്‌. കമ്പോളം (market) പ്രയോഗിക്കുന്ന യുക്തി (rationality) ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ കഴിഞ്ഞ കുറേ കാലങ്ങളായി മലയാളി വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ മുന്നോട്ടുള്ള വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ സാധ്യതകള്‍ ആരായുന്നത്‌. അതായത്‌ ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥി മെഡിസിനോ എഞ്ചിനീയറിംഗോ ആണ്‌ പഠിക്കുന്നതെങ്കില്‍ എത്ര ലക്ഷങ്ങള്‍ വേണമെങ്കിലും മുടക്കുന്നതില്‍ തെറ്റില്ല. ആ കുട്ടിയെ ബാംഗ്ലൂരോ ദില്ലിയിലോ വേണ്ടിവന്നാല്‍ വിദേശത്തോ പണം മുടക്കി അയക്കേണ്ടത്‌ ഒരു അനിവാര്യതയാണ്‌. മെഡിസിനോ എഞ്ചിനീയറിംഗിനോ അല്ലെങ്കില്‍ സമാനമായ മറ്റ്‌ പ്രാഫഷണല്‍ കോഴ്‌സുകള്‍ക്കോ അയച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ ഇന്നത്തെ തൊഴില്‍ കമ്പോളത്തില്‍ വലിയ പരിഗണനയാണ്‌. ഈ മേഖലകളില്‍ പഠിക്കാനായി പണം മുടക്കിയാല്‍ ജോലിക്ക്‌ കയറി ഞൊടിയിടയില്‍ മുടക്കിയ പണം പലിശയടക്കം തിരിച്ചുപിടിക്കാം.

എന്നാല്‍ സോഷ്യോളജി പോലെയോ ചരിത്രം പോലെയോ ഉള്ള മാനവികവിഷയങ്ങളോ അല്ലെങ്കില്‍ ഭാഷാവിഷയങ്ങളോ പഠിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക്‌ വേണ്ടി പണം മുടക്കുമ്പോള്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്‌. കാരണം ഒന്നാമതായി നമ്മുടെ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ പുതിയ അളവുകോല്‍ (measurement) പ്രകാരം ഈ കുട്ടികള്‍ കഴിവുകെട്ടവരാകാനാണ്‌ സാധ്യത. കാരണം കേരളത്തിലെ കുറേയധികം കോളജ്‌ അധ്യാപകര്‍ തന്നെ ഇന്ന്‌ പറഞ്ഞ്‌ പരത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്‌ മെഡിസിനോ എഞ്ചിനീയറിംഗിനോ അല്ലെങ്കില്‍ യാതൊരു പ്രാഫഷണല്‍ കോഴ്‌സുകള്‍ക്കും ഒരുവിധത്തിലും കയറിക്കൂടാന്‍ പറ്റാത്ത ഒരു വിഭാഗം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ മാത്രമാണ്‌ മാനവികവിഷയങ്ങളും മറ്റ്‌ ഭാഷാവിഷയങ്ങളും പഠിക്കാന്‍ കേരളത്തിലെ കോളജുകളില്‍ അവശേഷിക്കുന്നത്‌ എന്നാണ്‌. അതുകൊണ്ട്‌ തന്നെ ഈ കുട്ടികളില്‍ നിന്നും വലിയ സാമൂഹിക ശാസ്‌ത്രജ്ഞരും ഭാഷാവിദഗ്‌ദരുമൊന്നും ഉണ്ടായിത്തീരുന്നില്ലെങ്കില്‍ ആരും അധ്യാപകരെ പഴിപറയേണ്ടതില്ല എന്നൊക്കെയാണ്‌. രണ്ടാമതായി മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ക്കും ഭാഷാവിഷയങ്ങള്‍ക്കും തൊഴില്‍കമ്പോളത്തില്‍ യാതൊരു സാധ്യതയുമില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇതൊക്കെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവര്‍ കാശു മുടക്കി ദില്ലിയിലേക്കും ഹൈദരാബാദ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലേക്കുമൊന്നും പോകേണ്ടതില്ല, അവര്‍ക്ക്‌ നാട്ടുമ്പുറത്തെ ട്യൂട്ടോറിയല്‍ കോളജുകള്‍ തന്നെ ധാരാളമാണ്‌.

ഇന്ന്‌ കേരളത്തില്‍ ഓരോ മുക്കിലും മൂലയിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയത്‌ ഒരു കിലോമീറ്റര്‍ അകലത്തിലെങ്കിലും ഒന്നിലധികം ഡോക്ടര്‍മാരുടെ സേവനം ലഭ്യമാണ്‌. അതുപോലെതന്നെ തൊഴില്‍രഹിതരായ എഞ്ചിനീയറിംഗ്‌ ബിരുദധാരികളുടെ എണ്ണം വര്‍ഷാവര്‍ഷം വര്‍ധിച്ചുക്കൊണ്ടിരിക്കുകയുമാണ്‌. യഥാര്‍ത്ഥ വസ്‌തുതകള്‍ ഇതൊക്കെ ആയിരിക്കെ കേരളത്തിലെ പൊതുസമൂഹം വീണ്ടും വീണ്ടും കടുംപിടുത്തം പിടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്‌ മാനവികവിഷയങ്ങളും ഭാഷാവിഷയങ്ങളും പഠിച്ചിട്ട്‌ ഒരു കാര്യവുമില്ല എന്നു തന്നെയാണ്‌. ഭാവിയില്‍ ലാഭമില്ലാത്തതൊന്നും നമുക്ക്‌ വേണ്ട, അത്‌ സമൂഹപഠനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായാലും സംസ്‌കാരസംബന്ധമായാലും ഭാഷസംബന്ധമായാലും തഥൈവ! കമ്പോളം പ്രദാനം ചെയ്‌ത ഇത്തരമൊരു യുക്തി കേരളത്തില്‍ ബഹുഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന മധ്യവര്‍ഗ(middle class) സമൂഹം നെഞ്ചേറ്റികഴിഞ്ഞിട്ട്‌ കുറേ കാലമായി. ഇതൊക്കെക്കൊണ്ടുതന്നെ കേരളത്തിലെ മിക്ക സ്‌റ്റേറ്റ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളും മാനവിക വിഷയ പഠനം ഏറിയ തോതില്‍ അവഗണിക്കുന്നതായാണു കാണുന്നത്‌. അതേസമയം ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, ജെഎന്‍യു, ഹൈദരാബാദ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച അക്കാദമിക സ്ഥാപനങ്ങളെല്ലാം നമ്മള്‍ മലയാളികളുടെ കണ്ണില്‍ വലിയ സാധ്യതകളൊന്നുമില്ലാത്ത മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ക്കും ഭാഷാവിഷയങ്ങള്‍ക്കും മറ്റ്‌ ശാസ്‌ത്രവിഷയങ്ങള്‍ക്കുമാണ്‌ കൂടുതല്‍ പ്രാധാന്യം നല്‍കുന്നത്‌ എന്ന വസ്‌തുത ഓര്‍ത്തിരിക്കുന്നത്‌ നല്ലതാണ്‌.

മലയാളികളില്‍ ഭൂരിഭാഗവും ചിന്തിക്കുന്നത്‌ ദില്ലിയിലും ഹൈദരാബാദുമൊക്കെ ചെന്ന്‌ പഠിക്കുന്നത്‌ യുപിഎസ്‌‌സി സിവില്‍ സര്‍വീസ്‌ പരീക്ഷയുടെ കടമ്പകള്‍ കയറിപ്പറ്റാനുള്ള ഒരു എളുപ്പവഴി മാത്രമായിട്ടാണ്‌. എന്നാല്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യം നേരെ തിരിച്ചാണ്‌ എന്നുമാത്രം. ദില്ലി, ജെഎന്‍യു, ഹൈദരാബാദ്‌ തുടങ്ങി ഒരു കേന്ദ്ര യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലേയും സോഷ്യോളജി, ഇക്കണോമിക്‌സ്‌, ഹിസ്റ്ററി തുടങ്ങി മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഡിപാര്‍ട്‌മെന്‍റും അവരുടെ വിദ്യാര്‍ഥികളെ ഒരര്‍ത്ഥത്തിലും സിവില്‍ സര്‍വീസ്‌ പരീക്ഷയ്‌ക്ക്‌ പ്രാത്സാഹിപ്പിക്കാറില്ല. ഇവിടുങ്ങളിലെ പ്രഗത്ഭരായ അധ്യാപകര്‍ വളര്‍ത്തിക്കൊണ്ടുവരാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നത്‌ ഗവേഷണകുതുകികളായ (research-oriented) മികച്ച അക്കാദമിക താല്‍പര്യമുള്ള വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ മാത്രമാണ്‌. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാനവിക വിഷയങ്ങള്‍ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക്‌ ഏഷ്യയിലെ തന്നെ മികച്ച അക്കാദമിക്‌ സൗകര്യം ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയും ജെഎന്‍യുവും ഹൈദരാബാദ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയും ഒരുക്കി കൊടുക്കുന്നുണ്ട്‌. എന്നാല്‍ കേരളത്തിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികള്‍ കഴിഞ്ഞ കുറേക്കാലമായി ഗവേഷണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്‌ എങ്ങനെ മാനവിക വിഷയങ്ങളില്‍ നിന്നും വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ അകറ്റാമെന്നാണ്‌.

മേല്‍ പറഞ്ഞ കേന്ദ്ര സര്‍വകലാശാലകളും ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളും മാനവികവിഷയങ്ങളുടെ സിലബസ്‌ ഏറ്റവും പുതിയ വിവരങ്ങളും പ്രശ്‌നങ്ങളും പുസ്‌തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും ഉള്‍പ്പെടുത്തി പഠനമേഖലകള്‍ ദിനംപ്രതി നവീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കാന്‍ തയ്യാറാണ്‌. എന്നാല്‍ കേരളത്തിലെ പ്രധാന യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളിലെ മാനവികവിഷയ സിലബസുകളില്‍ പലതും കാര്യമാത്രപ്രസക്തമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും വരുത്താതെ പണ്ടെങ്ങോ ഉരുവിട്ട്‌ തുടങ്ങിയ പലതും ഇന്നും ആവര്‍ത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്‌. കേരളത്തിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികള്‍ മാനവിക വിഷയങ്ങളുടെ സിലബസ്‌ നവീകരിക്കാന്‍ മടിക്കുന്നതിന്റെ പ്രശ്‌നം ഏറ്റവും അധികം അനുഭവിക്കുന്നത്‌ സാമ്പത്തികശാസ്‌ത്രം (economics) പോലുള്ള വിഷയങ്ങളില്‍ ബിരുദപഠനം നടത്തുന്ന നാട്ടിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളാണ്‌. കേരളത്തിലെ മിക്ക യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളില്‍ നിന്നും മാനവികവിഷയങ്ങളില്‍ അമ്പത്‌ ശതമാനത്തിനും എണ്‍പത്‌ ശതമാനത്തിനും ഇടയില്‍ മാര്‍ക്ക്‌ ബിരുദ ബിരുദാനന്തര പരീക്ഷകളില്‍ നേടിയെടുക്കുന്നതില്‍ വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടൊന്നും അനുഭവപ്പെടാറില്ല. എന്നാല്‍ തുടര്‍ന്നുള്ള ഉപരിപഠനത്തിന്‌ ഈ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക്‌ കേരളത്തിന്‌ പുറത്തെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികള്‍ നടത്തുന്ന പ്രവേശനപരീക്ഷകള്‍ കടന്നുകൂടുക ഏറെക്കുറെ അസാധ്യമായിത്തീരാറുണ്ട്‌. ഇപ്പറഞ്ഞതിന്റെ കൃത്യമായ കണക്കറിയണമെങ്കില്‍ കഴിഞ്ഞ പത്തോ പതിനഞ്ചോ വര്‍ഷക്കാലത്ത്‌ കേരളത്തില്‍ സാമ്പത്തിശാസ്‌ത്രം ബിരുദമോ ബിരുദാനന്തര ബിരുദമോ പഠിച്ച വിദ്യാര്‍ത്ഥികളില്‍ എത്ര പേര്‍ തുടര്‍പഠനത്തിന്‌ ദില്ലി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലോ,  ജെഎന്‍യുവിലോ എത്തിച്ചേര്‍ന്നിട്ടുണ്ടെന്ന്‌ മാത്രം പരിശോധിച്ചാല്‍ മതി.

ഇത്തരം ഒരു പ്രതിഭാസത്തെപ്പറ്റി അനുഭവസ്ഥരായ പല വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും പറയുന്നത്‌ കേരളത്തിലെ സാമ്പത്തികശാസ്‌ത്ര സിലബസ്‌ പ്രകാരം പഠിച്ചാല്‍ രാജ്യത്തെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങള്‍ നടത്തുന്ന പ്രവേശന പരീക്ഷകളില്‍ മിനിമം മാര്‍ക്കിനുപോലും അത്‌ തികയാറില്ല എന്നാണ്‌. ഇത്തരമൊരു അവസ്ഥയിലേക്ക്‌ കേരളത്തിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളില്‍ പഠിച്ച വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ ചെന്നെത്തിക്കുന്നതില്‍ വളരെ ചെറുതല്ലാത്തൊരു പങ്ക്‌ നമ്മുടെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളിലെ അക്കാദമിക വിദഗ്‌ദര്‍ക്കും യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി-കോളജ്‌ അധ്യാപകര്‍ക്കും വിദ്യാര്‍ത്ഥിസംഘടനകള്‍ക്കും ഉണ്ടെന്ന്‌ പറയാതെ വയ്യ. നമ്മുടെ അധ്യാപകരും വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും അവരുടെ അവകാശസംരക്ഷണത്തിനെന്ന പേരില്‍ ഒരുപാട്‌ സമരങ്ങള്‍ ചെയ്യാറുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ കുറേ കാലങ്ങളായി അവഗണിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മാനവികവിഷയങ്ങളുടെ സിലബസ്‌ കാലാനുസൃതമായി പരിഷ്‌കരിക്കുന്നതിനും, ഈ മേഖലയില്‍ മെച്ചപ്പെട്ട അക്കാദമിക സൗകര്യങ്ങള്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടും ഏതെങ്കിലുമൊരു അധ്യാപക സംഘടനയോ വിദ്യാര്‍ത്ഥി സംഘടനയോ കേരളത്തില്‍ ഒരു യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലും സമരം ചെയ്‌തതായി കേട്ടിട്ടില്ല.

ചെയ്യുന്ന തൊഴിലിനോട്‌ ആത്മാര്‍ത്ഥതയുള്ള അധ്യാപകരില്‍ വളരെ ചുരുക്കം പേരെങ്കിലും ആരോപിക്കുന്ന പോലെ നമ്മുടെ അധ്യാപകരും അധ്യാപകസംഘടനകളും തന്നെയാണോ മാനവികവിഷയങ്ങളില്‍ ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയത്‌ വര്‍ഷാവര്‍ഷമെങ്കിലും നിര്‍ബന്ധമായും നടത്തേണ്ട സിലബസ്‌ പരിഷ്‌കരണങ്ങള്‍ക്ക്‌ തടസം നില്‍ക്കുന്നത്‌ എന്ന്‌ കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രബുദ്ധമായ പൊതുസമൂഹം പരിശോധിക്കേണ്ടതായിട്ടുണ്ട്‌. നിരന്തരം സിലബസ്‌ പുതുക്കിയാല്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കൊപ്പം അധ്യാപകരും പുതിയ പുസ്‌തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും അക്കാദമിക്‌ ജേര്‍ണലുകളും വായിക്കാന്‍ നിര്‍ബന്ധിക്കപ്പെടും. പുതിയ വിവരങ്ങള്‍ക്കനുസരിച്ച്‌ ക്ലാസെടുക്കുന്നതിന്‌ പുതിയ നോട്‌സ്‌ തയ്യാറാക്കേണ്ടി വരും. കുട്ടികളുടെ പുതിയ പുതിയ സംശയങ്ങള്‍ക്ക്‌ മറുപടി പറയേണ്ടി വരും. അതുപോലെ തന്നെ സിലബസ്‌ കടുത്തതാകുമ്പോള്‍ മോശപ്പെട്ട അക്കാദമിക്‌ നിലവാരം പുലര്‍ത്തുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കാന്‍ കൂടുതല്‍ സമയം ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരും. ഇതൊക്കെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കും അധ്യാപകര്‍ക്കും അതുകൊണ്ടുതന്നെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഭരണാധികാരികള്‍ക്കും മെനക്കേടുണ്ടാക്കും. അതുകൊണ്ടു തന്നെ കേരളത്തില്‍ മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ഉള്ളതുകൊണ്ടൊക്കെ തൃപ്‌തിപ്പെടട്ടെ എന്നും പലരും കൂടി തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.

അധ്യാപകരുടെ വേതനകാര്യത്തില്‍ യുജിസി. നിശ്ചയിച്ച സ്‌കെയില്‍ പരിശോധിക്കുമ്പോള്‍ ഇങ്ങ്‌ ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലും ജെഎന്‍യുവിലും ഹൈദരാബാദ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലും പഠിപ്പിക്കുന്ന അധ്യാപകര്‍ക്കും അങ്ങ്‌ കേരളത്തിലെ കോളജുകളിലേയും യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളിലേയും അധ്യാപകര്‍ക്കുമൊക്കെ ഏറെക്കുറെ ഒരേ ശമ്പള നിരക്കാണെന്ന്‌ കാണാന്‍ കഴിയും. എന്നാല്‍ ദില്ലിയില്‍ ദല്‍ഹിയില്‍ മാനവിക വിഷയങ്ങള്‍ പഠിപ്പിക്കുന്ന അധ്യാപകര്‍, അത്‌ സോഷ്യോളജി ആയാലും ചരിത്രമായാലും സാമ്പത്തികശാസ്‌ത്രമായാലും പൊളിറ്റിക്കല്‍ സയന്‍സായാലും മിക്കവരും അവരുടെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക്‌ ഏറ്റവും പുതിയ വിവരങ്ങള്‍ പകര്‍ന്നുനല്‍കാന്‍ വായനയിലൂടെയും എഴുത്തിലൂടെയും മറ്റും ദിനംപ്രതി സ്വയം നവീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കാന്‍ തയ്യാറാകുന്നു. പക്ഷെ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ചുരുക്കം ചില അധ്യാപകരെ മാറ്റിനിര്‍ത്തിയാല്‍ ഭൂരിഭാഗം പേരും മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ പഠിപ്പിക്കാറുള്ളത്‌ അവരുടെ പഠനകാലത്ത്‌ അവരുപയോഗിച്ച നോട്‌സുകളും ഗൈഡുകളും ഓരോ വര്‍ഷവും വലിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും കൂടാതെ പൊടിതട്ടിയെടുത്തുക്കൊണ്ടാണെന്ന്‌ കുറേയേറെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ അവരുടെ സ്വകാര്യ സംഭാഷണങ്ങളില്‍ തുറന്നടിക്കാറുണ്ട്‌.

ഇതൊന്നും ഒരിക്കലും കേരളത്തിലെ മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ പഠിപ്പിക്കുന്ന അധ്യാപകരാകെ മോശക്കാരും നേരേമറിച്ച്‌ ദില്ലിയിലേയും, ജെ. എന്‍.യു. വിലെയും ഹൈദരാബാദ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെയും അധ്യാപകരൊക്കെ മഹാന്മാരാണെന്നും വരുത്തിതീര്‍ക്കാനൊന്നുമല്ല. പകരം ഇതൊക്കെ കേട്ടും വായിച്ചും കാമ്പുള്ള കാര്യങ്ങളെ ഉള്‍ക്കൊണ്ടുകൊണ്ട്‌ നമ്മളില്‍ ചിലരെങ്കിലും സ്വയം വിമര്‍ശനത്തിഌം തിരുത്തലുകള്‍ക്കും തയ്യാറായാല്‍ മാനവികവിഷയ രംഗത്ത്‌ ദില്ലിയേക്കാള്‍ മികച്ച അക്കാദമിക നിലവാരവും സൗകര്യങ്ങളും നമുക്ക്‌ കേരളത്തിലെ എല്ലാ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളിലും കോളജുകളിലും ഉണ്ടാക്കിതീര്‍ക്കാന്‍ കഴിയുമെന്ന്‌ ഉറച്ച്‌ വിശ്വസിക്കുന്നതുകൊണ്ട്‌ മാത്രമാണ്‌. കേരളത്തില്‍ മെഡിസിനും എഞ്ചിനീയറിംഗും ഐറ്റിയും ഉള്‍പ്പെടുന്ന അക്കാദമികരംഗം ലോകോത്തര നിലവാരം തന്നെ നിലനിര്‍ത്തി പോരുമ്പോള്‍ എന്തുകൊണ്ട്‌ മാനവിക വിഷയങ്ങളില്‍ അതേ സാഹചര്യം നിലനിര്‍ത്താന്‍ കഴിയുന്നില്ല എന്നത്‌ വളരെ പ്രസക്തമായിട്ടുള്ള ചോദ്യമാണ്‌.

മാനവിക വിഷയ പഠന കാര്യങ്ങളില്‍ സാമാന്യം നിലവാരം വച്ചു പുലര്‍ത്തുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികളില്‍ ചെറിയൊരു ശതമാനമെങ്കിലും മാതാപിതാക്കളുടേയും അധ്യാപകരുടേയും പിന്തുണയോടെ മെച്ചപ്പെട്ട പഠനത്തിന്‌ ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലേക്കും ജെഎന്‍യുവിലേക്കും ഹൈദരാബാദിലേക്കും തീവണ്ടി കയറുന്നതായാണ്‌ കാണുന്നത്‌. അതൊരു നല്ല തീരുമാനമാണെന്നതില്‍ ലേഖകന്‌ തര്‍ക്കമൊന്നുമില്ല. എന്നാല്‍ ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയും ജെഎന്‍യുവും ഹൈദരാബാദ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമൊന്നും കേരളത്തിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളുടെ മാനവികവിഷയങ്ങളുടെ നിലവാരത്തകര്‍ച്ചയ്‌ക്ക്‌ ഒരു ശാശ്വത പരിഹാരമായി ആശ്രയിക്കാന്‍ എല്ലാ തരക്കാര്‍ക്കും കഴിയണമെന്നില്ല. കാരണം കേരളത്തില്‍ നിന്നും ദില്ലിയില്‍ വന്ന്‌ പഠിക്കുന്ന ഭൂരിപക്ഷം വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും നാട്ടില്‍ മെച്ചപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക-ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളുള്ള മാതാപിതാള്‍ക്ക്‌ പിറന്നവരാണ്‌. ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയില്‍ നാട്ടില്‍ നിന്നും വന്ന്‌ താമസിച്ച്‌ പഠിക്കുന്ന ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥിക്ക്‌ ഒരു വര്‍ഷം കുറഞ്ഞത്‌ അറുപതിനായിരം രൂപയെങ്കിലും ചെലവാകും, ജെഎന്‍യുവിലാണെങ്കില്‍ ഈ നിരക്ക്‌ അല്‌പംകൂടി കുറഞ്ഞേക്കാം. അപ്പോള്‍ ഭൂരിഭാഗം വരുന്ന, ദല്‍ഹിയില്‍ വന്ന്‌ ജീവിക്കാന്‍ പണമില്ലാത്ത, മിടുക്കരായ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളോട്‌ കേരളത്തിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളില്‍ ഉള്ളതുകൊണ്ട്‌ തൃപ്‌തിപ്പെടാന്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്‌ ഒരിക്കലും ജനാധിപത്യപരമാവില്ല.

കേരളത്തിലെ എല്ലാ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികള്‍ക്കും ദില്ലിയോളം തന്നെ പോന്ന ഭൗതികസാഹചര്യങ്ങളും (infrastructure) കെട്ടിടങ്ങളുമൊക്കെയുള്ളപ്പോള്‍ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഭരണാധികാരികളുടേയും അധ്യാപകരുടേയും പിടിപ്പുകേടുകൊണ്ട്‌ മാനവിക വിഷയരംഗത്ത്‌ നിലവാരത്തകര്‍ച്ച സംഭവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍, അതിന്‌ പരിഹാരം ഒരിക്കലും പണമുള്ള വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ ദില്ലിയിലേക്കും ഹൈദരാബാദിലേക്കും വണ്ടി കയറ്റി വിടുകയല്ല. മറിച്ച്‌ കേരളത്തില്‍ തന്നെ നിലവിലുള്ള യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളുടേയും കോളജുകളുടേയും അക്കാദമിക നിലവാരം ഉയര്‍ത്തിക്കൊണ്ട്‌ പാവപ്പെട്ട വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കും മെച്ചപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസം നല്‍കാന്‍ സൗകര്യമൊരുക്കുകയാണ്‌ വേണ്ടത്‌. ഇതിന്റെ ആദ്യപടിയായി കേരളത്തിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളിലും കോളജുകളിലും മാനവിക വിഷയങ്ങള്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഡിപാര്‍ട്മെന്റുകളില്‍ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭരും കാര്യപ്രാപ്‌തിയുമുള്ള അധ്യാപകരെ നിയമിക്കുക എന്നുള്ളതാണ്‌.

അധ്യാപന നിയമനത്തില്‍ മെറിറ്റ്‌ മാത്രമായിരിക്കണം മാനദണ്ഡം. കേരളത്തിലെ ചില സര്‍ക്കാരിതര മാനേജ്‌മെന്റ്‌ കോളജുകള്‍ ഇരുപതും മുപ്പതും ലക്ഷം കോഴ വാങ്ങി നടത്തുന്ന അധ്യാപന നിയമനം പോലുള്ള നെറികെട്ട ഏര്‍പാടുകള്‍ക്ക്‌ കൃത്യമായി തടയിടുകയും വേണം. ഇത്തരം ഏര്‍പാടുകളിലൂടെ നിയമനം നടത്തുന്ന മാനേജ്‌മെന്റുകളും കോഴ കൊടുത്ത്‌ അധ്യാപകവൃത്തി തരപ്പെടുത്തുന്നവരും നേരത്തെ പറഞ്ഞ കമ്പോളയുക്തിയുടെ വക്താക്കള്‍ തന്നെയാണ്‌. കോഴ വാങ്ങുന്ന മാനേജ്‌മെന്റുകള്‍ അത്‌ കൊടുക്കുന്ന അധ്യാപകരോട്‌ പറയുന്നത്‌ പത്തോ ഇരുപതോ ലക്ഷം ഇപ്പോള്‍ മുടക്കിയാലും പുതിയ യുജിസി വേതനനിരക്ക്‌ പ്രകാരം രണ്ടോ മൂന്നോ വര്‍ഷം കൊണ്ട്‌ മുടക്കുമുതല്‍ തിരിച്ച്‌ പിടിക്കാമെന്നാണ്‌. കാശുണ്ടെങ്കില്‍ മെറിറ്റ്‌ മിനിമം ആയാലും കുഴപ്പമില്ല. ഇന്ന്‌ കേരളത്തില്‍ വിരലിലെണ്ണാവുന്ന യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഡിപാര്‍ട്‌മെന്‍റുകളിലും സര്‍ക്കാര്‍ കോളജുകളിലും മാത്രമാണ്‌ പണം നല്‍കാതെ അധ്യാപനവൃത്തിയില്‍ കയറിക്കൂടാവുന്നത്‌. നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ഭൂരിഭാഗം വരുന്ന മാനവിക വിഷയ ഡിപാര്‍ട്‌മെന്റുകളും വിവിധ സ്വകാര്യ മാനേജ്‌മെന്റുകളുടെ കീഴിലായതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവിടങ്ങളിലൊക്കെ പണം കൊടുക്കാതെ മെറിറ്റ്‌ മാത്രം മാനദണ്ഡമാക്കി ജോലി തരപ്പെടുത്തുക എളുപ്പവുമല്ല. ഇത്തരം കുതിരക്കച്ചവടങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ കബളിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്‌ മെച്ചപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസം ആഗ്രഹിക്കുന്ന പാവപ്പെട്ട വിദ്യാര്‍ത്ഥികളാണ്‌.

ദില്ലി പോലുള്ള കേന്ദ്ര സര്‍വകലാശാലകള്‍ മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ക്ക്‌ ഊന്നല്‍ നല്‍കിക്കൊണ്ട്‌ അക്കാദമിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടതായി നിലനിര്‍ത്തുന്നതിനായി കൈക്കൊള്ളുന്ന പരിഷ്‌കാരങ്ങള്‍ നമുക്കും മാതൃകയാക്കാവുന്നതാണ്‌. ഇത്തരം ഉദ്യമങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാവുന്നത്‌ ഇക്കഴിഞ്ഞ നാളില്‍ ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി വൈസ്‌-ചാന്‍സലര്‍ അവതരിപ്പിച്ച പുതിയ നയ പരിപാടികളാണ്‌. ഇത്‌ പ്രകാരം വരാനിരിക്കുന്ന അക്കാദമിക വര്‍ഷം(July 2012) മുതല്‍ സാമൂഹിക ശാസ്‌ത്രവിഷയങ്ങള്‍ക്ക്‌ മുന്‍-ഗണന നല്‍കിക്കൊണ്ട്‌ നാല്‌ വര്‍ഷത്തെ ‘ബി ടെക്‌ ഹ്യുമാനിറ്റിസ്‌’ ബിരുദ പഠനകോഴ്‌സ്‌ തുടങ്ങാന്‍ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി നടപടികള്‍ ആരംഭിച്ചു കഴിഞ്ഞു. പ്രസ്‌തുത കോഴ്‌സില്‍ ചേരുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക്‌ നാല്‌ വര്‍ഷത്തെ കോഴ്‌സില്‍ ഉടനീളം അവര്‍ക്ക്‌ താത്‌പര്യമുള്ള പേപറുകള്‍ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിക്ക്‌ കീഴിലുള്ള ഏത്‌ ഡിപാര്‍ട്‌മെന്റുകളില്‍/ കോളജുകളില്‍ നിന്ന്‌ ഇഷ്ടാനുസരണം തിരഞ്ഞെടുക്കാം. ഇത്‌ പ്രകാരം ഹ്യുമാനിറ്റീസില്‍ ബി ടെകിന്‌ ചേരുന്ന ഓരോ വിദ്യാര്‍ത്ഥി/നിയും അവനവന്റെ/അവളുടെ ഇച്ഛാനുസൃതമായിട്ടായിരിക്കും സ്വന്തം ഡിഗ്രി കോഴ്‌സ്‌- രൂപകല്‌പന ചെയ്യുന്നത്‌. അങ്ങനെ സിലബസിലെ പുതുമകൊണ്ടും മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ക്ക്‌ കാലാനുസൃതമായ സാധ്യതകള്‍ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടും ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയും ജെഎന്‍യുവും ഹൈദരാബാദ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമൊക്കെ കൂടുതല്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ ഓരോ വര്‍ഷവും മാനവിക വിഷയങ്ങളിലേക്ക്‌ ആകര്‍ഷിക്കുമ്പോള്‍ ഇതേ രംഗത്ത്‌ കേരളത്തിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളുടെ നിലപാട്‌ ഇടയ്‌ക്കെങ്കിലും പുനപരിശോധനയ്‌ക്ക്‌ വിധേയമാക്കുന്നത്‌ നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ നല്ല നാളേയ്‌ക്ക്‌ ഒരുപാട്‌ നന്നായിരിക്കും.

ഓരോ തവണ തിരുവനന്തപുരത്ത്‌ ഭരണമാറ്റം നടക്കുമ്പോഴും ഭരണം പിടിക്കുന്നവര്‍, യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളുടെ സിന്‍ഡിക്കേറ്റുകള്‍ പിടിച്ചെടുക്കാനും, ഒഴിവുള്ള വൈസ്‌-ചാന്‍സലര്‍ പദവികളില്‍ സ്വന്തക്കാരെ നിയമിക്കാനും, ജീവനക്കാര്‍ക്കിടയില്‍ രാഷ്ട്രീയ പകപോക്കലുകള്‍ നടത്താനുമൊക്കെ വെമ്പല്‍ കൊള്ളുകയല്ലാതെ നിലവിലുള്ള അപാകങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കാന്‍ ഒട്ടും തുനിയാറില്ല. കഴിഞ്ഞ കുറേ വര്‍ഷങ്ങളായിട്ട്‌ കേരളത്തില്‍ മാറി മാറി വരുന്ന ഭരണകൂടങ്ങള്‍ മാനവികവിഷയങ്ങള്‍ക്ക്‌ അര്‍ഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യം നല്‍കിക്കൊണ്ട്‌ ഗുണകരമായ ഒരു പരിഷ്‌കാരവും വരുത്തുവാന്‍ ശ്രമിച്ചതായി കണ്ടിട്ടില്ല. ഇനി പരിഷ്‌കാരങ്ങളെന്ന പേരില്‍ കേരളത്തിലെ ചില യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളില്‍ നടപ്പാക്കിയ പല പദ്ധതികളും അധികാരികളുടെ ദീര്‍ഘവീക്ഷണമില്ലായ്‌മ കൊണ്ട്‌ പാവപ്പെട്ട വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ വലയ്‌ക്കുകയാണുണ്ടായിട്ടുള്ളത്‌.

കാലിക്കറ്റ്‌ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി നടപ്പാക്കിയ ക്രെഡിറ്റ്‌ ആന്‍ഡ്‌ സെമസ്റ്റര്‍ പ്രകാരം ആദ്യബാച്ചിലെ ബിരുദതല പരീക്ഷകള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കിയ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളില്‍ വലിയൊരു വിഭാഗം പേര്‍ക്കും ഫലപ്രഖ്യാപനത്തിലെ കാലതാമസം മൂലം ഈ അക്കാദമിക വര്‍ഷം പല കേന്ദ്ര സര്‍വകലാശാലകളിലും ഉപരിപഠനപ്രവേശനം നഷ്ടമായേക്കും. വിദ്യാര്‍ത്ഥിപ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ ഭയന്ന്‌ സര്‍വകലാശാലയ്‌ക്കകത്ത്‌ സമരങ്ങളെല്ലാം തടയാനുള്ള വിധി അധികൃതര്‍ ഹൈക്കോടതിയില്‍ നിന്നും നേരത്തെതന്നെ വാങ്ങി വച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ്‌ മാധ്യമങ്ങളില്‍ റിപോര്‍ട്ട്‌ ചെയ്യപ്പെട്ട്‌ കണ്ടത്‌. കാര്യങ്ങള്‍ നേര്‍വഴിക്കാണെങ്കില്‍ എവിടെയും ഒരു സമരത്തിന്റേയും ആവശ്യം വരുന്നില്ല. അതങ്ങനെ അല്ലാത്തിടത്തോളം കാലം പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ എത്ര മൂടിവെച്ചാലും ഏതെങ്കിലും കോണില്‍നിന്നും ഉയര്‍ന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും.

–ലേഖകന്‍ ദില്ലി സ്കൂള്‍ ഓഫ് ഇക്കണോമിക്സില്‍ ഗവേഷകനാണ്.

മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപതിപ്പില്‍ (മേയ് 23) വന്ന ലേഖനം ലേഖകന്റെ അനുമതിയോടെ പുനപ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.

Be Sociable, Share!

• 

Tags: Education, Kerala, KS Hakim