പാരീസിലെ സ്വപ്നാടനങ്ങള്‍

Share DilliPost

• 

ആര്‍ ജാനകി

“പാരീസിനുള്ള വളരെ മനോഹരമായ ഒരു പ്രണയ സന്ദേശമാണ് ‘മിഡ്നൈറ്റ് ഇന്‍ പാരിസ്’”. വൂഡി അലന്റെ നാല്പത്തിയൊന്നാമത് സിനിമാ സംരംഭത്തെ കാന്‍ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവല്‍ സംവിധായകാന്‍ തിയറി ഫ്രീമോ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഇങ്ങിനെയാണ്. 2011ലെ മികച്ച തിരക്കഥയ്ക്കുള്ള ഓസ്കര്‍ അവാര്‍ഡു നേടിയ ‘മിഡ്നൈറ്റ് ഇന്‍ പാരിസി’നു പറയാനുള്ളത് ചരിത്രം, സംസ്കാരം, കല, സാഹിത്യം തുടങ്ങിയവയോടുള്ള പ്രണയവും, അവ മനസിലാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍ നാം എത്തിപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും ഉദാത്തമായ ഉന്മാദാവസ്ഥയേയും കുറിച്ചാണ്.

മുഖ്യ കഥാപാത്രമായ ഗില്‍ പെന്റര്‍ (ഓവല്‍ വില്‍സണ്‍) ഒരു പരാജയപ്പെട്ട ഹോളിവുഡ് തിരക്കഥയെഴുത്തുകാരനാണ്. കൂടാതെ, അയാള്‍ തന്റെ ആദ്യ നോവലെഴുത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലുമാണ്. പ്രതിശ്രുത വധുവായ ഇനസിന്റെ അതിസമ്പന്നരും യഥാസ്തിതികരുമായ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം ഒരു ചെറിയ അവധിക്കാലം ചിലവഴിക്കാനായി അയാള്‍ പാരീസിലെത്തുന്നു. അവിടെ അയാളെ സ്വീകരിക്കുന്നതോ 1920കളിലെ കലാസാഹിത്യ രംഗത്തെ അതികായരാണ്. ഇതില്‍ കോള്‍ പോര്‍ട്ടര്‍, ജോസഫിന്‍ ബേക്കര്‍, ഏര്‍ണസ്റ്റ് ഹേമിങ്വേ, ഗെറ്റ്റൂഡ് സ്റ്റെയിന്‍, പാബ്ലോ പിക്കാസോ, സ്കോട് ഫിറ്റ്സ്ജെറാള്‍ഡ്, സാല്‍വദോര്‍ ദാലി, പോള്‍ ഗോഗിന്‍, ലൂയി ബുനുവേല്‍, റ്റിഎസ് ഏലിയട്ട് എന്നിവരുള്‍പെടും. ഇങ്ങിനെ കാലത്തിനു കുറുകെ കിടക്കുന്ന ആഖ്യാനരീതിയിലൂടെയാണ് കലാ-സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലങ്ങളിലൂടെ ഈ ചലച്ചിത്ര വിസ്മയം വികസിക്കുന്നത്.

കാമുകിക്കൊപ്പമാണ് പെന്റര്‍ പാരീസിലെത്തുന്നതെങ്കിലും, അയാളുടേയും ഇനസിന്റേയും കാഴ്ചയുടെ, സ്വപ്നങ്ങളുടെ ലോകം തീര്‍ത്തും വിഭിന്നമാണ്. ഇനസുമായുള്ള ബന്ധത്തെ പറ്റി പെന്റര്‍ തന്നെ ഒരിക്കല്‍ പറയുന്നത്, ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളില്‍ പരസ്പരം കലഹിക്കുമെങ്കിലും ചെറിയ ചെറിയ ഇഷ്ടങ്ങളില്‍ തങ്ങള്‍ ഒരുമിക്കാറുണ്ടെന്നാണ്. പെന്ററിനെ ഹോളിവുഡ് എഴുത്തുകാരനായി കാണാനാണ് ഇനസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നെതെങ്കില്‍ അയാളുടെ ചിന്തയും സമയവും മുഴുവന്‍ ഇപ്പോള്‍ എഴുതുന്ന നോവലില്‍ മുഴുകിയിരിക്കുകയാണ്. വിവാഹശേഷം ഇനസ് കാലിഫോര്‍ണിയയിലെ മാലിബുവില്‍ താമസിക്കാനാണഗ്രഹിക്കുന്നതെങ്കില്‍, പെന്റിനാഗ്രഹം പാരീസില്‍ താമസിക്കാനാണ്. കുറച്ചു കൂടി കാല്പനികമായി പറഞ്ഞാല്‍ പാരീസിലെ തെരുവുകളിലൂടെ മഴ നനഞ്ഞു നടക്കുന്നതില്‍ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നവനാണ് പെന്റര്‍.

എഴുതി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന നോവലിനെ കുറിച്ച് ആരോടും ചര്‍ച്ച ചെയ്യാന്‍ അയാള്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അതിനുള്ള പ്രധാന കാരണം അതെങ്ങിനെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുമെന്നുള്ള ആശങ്കയാണ്. വളരെ യാദൃശ്ചികമായി ഇനസ് തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ പോള്‍, കാരള്‍ എന്നിവരെ പാരീസില്‍ വച്ചു കണ്ടു മുട്ടുന്നു. പോള്‍ ബെയ്റ്റ്സിന്റെ കഥാപാത്രം ഇനസിനു വളരെ ആകര്‍ഷകമായി തോന്നുമ്പോള്‍ പഠിച്ചു വച്ചതു മുഴുവന്‍ ഛര്‍ദിക്കുന്ന ഒരു കപടബുദ്ധിജീവിയാണ് അയാളെന്നാണ് പെന്ററിനും കാഴ്ചക്കാര്‍ക്കും അനുഭവപ്പെടുന്നത്. എന്നാല്‍ ഒരേ സമയം പെന്ററിന്റെ ഈഗോയെ മുറിപ്പെടുത്താനും, ഉയര്‍ത്താനും പോളിന്റെ കഥാപാത്രത്തെ സംവിധായകന്‍ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എല്ലവരുമൊന്നിച്ച് വേഴ്സായ് കൊട്ടാരം കാണാന്‍ പോകുന്നതിനിടയില്‍, പെന്ററിന്റെ നോവലിലെ മുഖ്യ കഥാപാത്രം ഒരു നോസ്റ്റാള്‍ജിക് ഷോപ്പിലെ (പുരാതന വസ്തുക്കള്‍ വില്‍ക്കുന്ന കട) ജോലിക്കാരനാണെന്ന് ഇനസ് സുഹൃത്തുക്കളോട് പറയുന്നു. കൂടാതെ, ഭൂതകാലത്തില്‍ ജീവിക്കണമെന്നാഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യനാണയാള്‍. ഫ്രാന്‍സിലെ കലാ സാഹിത്യ രംഗത്തെ പ്രമുഖര്‍ ജീവിച്ചിരുന്ന 1920കളോടാണ് അയാള്‍ക്ക് ആമുഖ്യം. കഥ കേള്‍ക്കവേ പോള്‍ പറയുന്നത് ഇങ്ങിനെയാണ്: “Nostalgia is denial, it’s the denial of the painful present.”

ഒരു പാര്‍ടിയില്‍ അമിതമായി മദ്യപിച്ചതിനു ശേഷം പാരീസിലെ തെരുവുകളിലൂടെ തനിച്ചു നടക്കാനിറങ്ങുന്ന പെന്ററിന് വഴിതെറ്റുന്നു. ക്ലോക്കില്‍ പന്ത്രണ്ടടിക്കുമ്പോള്‍ ഗില്ലിനെ തേടി ഒരു പ്യൂഷോ കാര്‍ വരുന്നു. അതിലൂടെ അയാള്‍ തന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഭൂതകാലത്തിലേക്ക്, 1920കളിലേക്ക് കടക്കുന്നു. പിന്നെ നമ്മെ കാത്തിരിക്കുന്നത് മാജിക്കാണ്. പെന്ററിനോടൊപ്പം ഹേമിങ്വേയുടെ എഴുത്തിന്റെ‌‌ വേഗങ്ങളിലേക്ക്, പിക്കാസോയുടെ നിറക്കൂട്ടുകളിലേക്ക്, കോള്‍ പോര്‍ട്ടറിന്റെ ഷീറ്റ് സംഗീതത്തിലേക്ക് നമ്മളും യാത്രയാവുന്നു. മദ്യലഹരിയുള്ള ആ രാത്രിയില്‍ മാത്രമല്ല, പിന്നീട് നിരവധി രാത്രികളില്‍ ഭൂതകാലത്തിന്റെ മാസ്മരികതകളിലൂടെ പെന്റര്‍ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. ചിലപ്പോള്‍ അയാള്‍ ഭൂതകാലത്തിലേക്കുള്ള പ്യൂഷേയ്ക്കു വേണ്ടി അര്‍ധരാത്രി കാത്തു നില്‍ക്കുന്നു, വാഹനത്തില്‍ ഹേമിങ് വേയേയും റ്റിഎസ് ഏലിയട്ടിനേയും കാണുന്നു, നാനൂറോളം താളുകളുള്ള തന്റെ നോവല്‍ വായിച്ച് അഭിപ്രായം പറയാന്‍ ഹേമിങ് വേയോടു ആവശ്യപ്പെടുന്നു, ഹേമിങ് വേ ആ ജോലി ഗെറ്റ്റൂട്ട് സ്റ്റെയിനെ ഏല്പിക്കുന്നു, അവരുടെ സമയോജിതമായ വിമര്‍ശനം അയാളുടെ ജീവിതത്തേയും അതിന്റെ വിരസമായ സമവാക്യങ്ങളേയും മാറ്റിത്തീര്‍ക്കാന്‍ സഹായിക്കുന്നു.

“‘Out Of The Past’ was the name of the store, and its products consisted of memories: what was prosaic and even vulgar to one generation have been transmuted by the mere passing of years to a status at once magical and also camp.” പെന്ററിന്റെ നോവലിലെ ഈ ആദ്യഭാഗം ഗെറ്റ്റൂട്ട് സ്റ്റെയിന്‍ വായിക്കുന്ന സമയത്താണ് പിക്കാസോയുടെ മിസ്ട്രസ് അഡ്രിയാനോ സിനിമയിലേക്കു വരുന്നത്. ഈ ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയില്‍ തന്നെ പെന്റര്‍ അഡ്രിയാനോയുടെ ചൈതന്യമുണര്‍ത്തുന്ന രൂപഭംഗിയില്‍ അനുരക്തനാകുന്നു. 2010ല്‍ ഒരു പുരാതന വസ്തുക്കള്‍ വില്‍ക്കുന്ന കടയില്‍ നിന്നും കിട്ടുന്ന ഡയറിയില്‍ നിന്നാണ് 1920കളില്‍ അഡ്രിയാന തന്നെ പ്രണയിച്ചിരുന്നെവെന്ന് പെന്റര്‍ തിരിച്ചറിയുന്നത്! എന്നാല്‍, 1920കളില്‍ ജീവിക്കാനാണ് പെന്ററിനാഗ്രഹമെങ്കില്‍ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യകാലത്തെ ‘ലാ ബെല്ലെ എപ്പോക്ക്’ (The Beautiful Era) കാലഘത്തില്‍ ജീവിക്കാനാണ് അഡ്രിയാനയ്ക്കു പ്രിയം. ഇതു  കേള്‍ക്കുന്ന നിമിഷത്തിലാണ് വര്‍ത്തമാനത്തിന്റെ എല്ലാ പോരായ്മകളോടും കൂടി അതിനെ ഉള്‍ക്കൊള്ളാനും അതിന്റെ ഭാഗമാകാനും പെന്റര്‍ തീരുമാനിക്കുന്നത്.

ഒരിക്കല്‍ ലോകത്തിന്റെ കലാ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായിരുന്ന പാരീസ് നഗരം തന്നെ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായത് യാദൃശ്ചികമല്ല. ഇന്നും പാരീസിന്റെ ഞെരമ്പുകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന സാംസ്കാരിക ഗൃഹാതുരത ഏറ്റവും മനോഹരമായി ആവിഷ്കരിക്കാന്‍ സംവിധായകനായിട്ടുണ്ട്. യാഥാര്‍ത്ഥ്യം-ഫാന്റസി എന്നീ ആകാശവള്ളികളിലൂടെ തൂങ്ങിയാടി അന്വേഷണങ്ങളുടെ രസം നുകര്‍ന്ന് മദോന്മത്തരായി വീണ്ടും ഭൂമിയുടെ വര്‍ത്തമാനങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചു വരുന്ന അനുഭവമാണ് ‘മിഡ്നൈറ്റ് ഇന്‍ പാരിസ്’ എന്ന് നിസംശയം പറയാം. ഫാന്റസിയാണ് കഥാരൂപത്തില്‍ വൂഡി അലന്‍ പറയുന്നതെങ്കിലും അതു കാടുകയറുന്ന മാജിക്കല്‍ റിയലിസമൊന്നുമല്ല. അതു കൃത്യമായും, പടിപടിയായി വേര്‍ത്തിരിക്കാവുന്ന ഭൂത-വര്‍ത്തമാന അടരുകളാണ്.

കാലങ്ങളുടെ ഭ്രമാത്മകതില്‍ പൊതിഞ്ഞാണ് കഥ പറയപ്പെടുന്നതെങ്കിലും, ഹാസ്യം അതിന്റെ മൂന്നു രൂപഭാവങ്ങളിലും (comedy, sarcasm, irony) സിനിമയില്‍ വന്നു പോകുന്നുണ്ട്. പെന്ററിന്റെ വര്‍ത്തമാനത്തില്‍ കാമുകിയുടെ ധനാഢ്യരും, അമേരിക്കന്‍ റിപബ്ലിക്കന്‍ പാര്‍ടിക്കാരുമായ മാതാപിതാക്കളുടെ ഇടപഴകലില്‍ തുടങ്ങി അത് അയാള്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭൂതകാലത്തിലേക്കു ഒഴുകി പരന്നു കിടക്കുന്നു. പെന്ററിനെ പിന്തുടരാന്‍ ഇനസിന്റെ പിതാവ് വാടകയ്ക്കെടുക്കുന്ന പ്രൈവറ്റ് ഡിറ്റക്ടീവ് പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ വഴി തെറ്റി നടക്കുന്ന കാഴ്ചയും കൗതുകകരമാണ്.

ഓസ്കാര്‍ കൂടാതെ മറ്റനേകം പുരസ്കാരങ്ങളും ഈ ചിത്രം സ്വന്തമാക്കുകയുണ്ടായി. ഏറ്റവും നല്ല തിരക്കഥയ്ക്കുള്ള ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷന്‍ അവാര്‍ഡ്, ഓണ്‍ലൈന്‍ ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് സൊസൈറ്റി, റൈറ്റേഴ്സ് ഗില്‍ഡ് ഓഫ് അമേരിക്ക, അലന്‍സ് ഓഫ് വിമണ്‍ ഫിലിം ജേര്‍ണലിസ്റ്റ്സ്, ഗോള്‍ഡന്‍ ഗ്ലൊബ് എന്നീ അവര്‍ഡുകളും ‘മിഡ്നൈറ്റ് ഇന്‍ പാരിസ്’ സ്വന്തമാക്കി.

ഓരോ നിമിഷവും ഭൂതകാലമായി മാറുന്ന നമ്മുടെ വര്‍ത്തമാനകാലങ്ങളെ ഏറ്റവും ‘യുക്തി’സഹമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു, ‘മിഡ്നൈറ്റ് ഇന്‍ പാരിസ്’. ഓപിയം കഴിച്ച് സ്വപ്നാടനത്തിലായ കോള്‍റിഡ്ജിന്റെ കുബ്ലാ ഖാനെ പോലെ പ്രേക്ഷകരും സ്വപ്ന ലോകത്തിലേക്ക് പരകായപ്രവേശം ചെയ്യുന്നു.

Share DilliPost

• 

Tags: Cinema, Midnight in Paris, R Janaki