കോടതിക്കെന്താ കൊമ്പുണ്ടോ?

Be Sociable, Share!

• 

ഉമേഷ് ഓമനക്കുട്ടന്‍ 

ജനാധിപത്യം എന്നതു കൊണ്ട് (പൊതു)ജനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തില്‍ (പൊതു)ജനങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ഭരണ സംവിധാനം എന്നാണ് പൊതുവായി അര്‍ത്ഥമാക്കാറുള്ളത്. ഒരു ജനാധിപത്യ ഭരണ വ്യവസ്ഥയില്‍ എല്ലാ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കും മുകളിലാണ് ജനങ്ങളെന്നും, അവര്‍ അവരുടെ അധികാരം നേരിട്ടും അല്ലാതെയുമായുള്ള പങ്കളിത്തത്തിലൂടെ ഉറപ്പിക്കുന്നു എന്നുമാണ് സാമാന്യമായ ധാരണ. ഈ സംവിധാനത്തില്‍ ഓരോ വ്യക്തിക്കും മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങള്‍ക്ക് ഭംഗം വരുത്താതെ അവരവരുടെ അവകാശങ്ങള്‍ ആസ്വദിക്കാന്‍ അവസരമുള്ളതുപോലെ ഒരോ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കും അവരവരുടെ കര്‍ത്തവ്യങ്ങള്‍ നിര്‍വഹിക്കാനുള്ള അധികാരത്തോടൊപ്പം താന്താങ്ങളുടെ അധികാര പരിധി ലംഘിക്കാതിരിക്കാനുള്ള ബാധ്യത കൂടിയുണ്ട്. ഈ സംവിധാനത്തില്‍ ഒരു വ്യക്തി മറ്റൊരു വ്യക്തിയുടെ  അവകാശങ്ങള്‍ക്ക് മുകളിലോ, വ്യത്യസ്ത ഭരണ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ ജനങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങള്‍ക്ക് മുകളിലോ കടന്നു കയറുന്നില്ല എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താനുള്ള വിശിഷ്ട ഉത്തരവദിത്വമാണ് കോടതികളില്‍, മറ്റെന്തിനേക്കാളുമേറെ, അര്‍പ്പിതമായിട്ടുള്ളത്‌.

“ആകാശം ഇടിഞ്ഞു വീണാലും നീതി നടപ്പാകണം” എന്നാണ് ജുഡീഷ്യല്‍ സംവിധാനങ്ങളുടെ നീതിനിര്‍വഹണ ഉത്തരവാദിത്വത്തെ കുറിച്ചു നിയമജ്ഞരുടെ തത്വാധിഷ്ഠിത നിലപാട്. അതായത്, സാധാരണക്കാരയ ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങള്‍ക്കു മുകളില്‍ നടക്കുന്ന കടന്നുകയറ്റങ്ങളെയും നിഷേധങ്ങളെയും നേരിടുക എന്നതാണു സ്വാഭാവിക നീതി നടപ്പാക്കല്‍ എന്നതു കൊണ്ട് ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥയില്‍ അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ എല്ലായ്പോഴും സംഭവിക്കുന്നത് ഇതാണോ? ഇന്ത്യന്‍ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നെടുംതൂണുകളില്‍ ഒന്നായ കോടതികള്‍ കഴിഞ്ഞ ഒരു മാസത്തിനുള്ളില്‍ നടത്തിയിട്ടുള്ള ചില ഇടപെടലുകളാണ് ഇത്രയുമെഴുതാന്‍ തന്നെ കാരണം. പൊതുസ്ഥലങ്ങളില്‍ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകള്‍ പൊതുയോഗങ്ങള്‍ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ ബഹുമാനപ്പെട്ട കേരളാ ഹൈക്കോടതി ജൂലൈ 23ന് പുറപ്പെടുവിച്ച വിധി കോടതി സമിപകാലത്ത് നടത്തി വരുന്ന ഇടപെടലുകളുടെ സ്വഭാവം വെളിവാക്കുന്നതാണ്.

ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തില്‍ പൊതു ഇടങ്ങള്‍ക്കു സവിശേഷമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പൊതു സ്ഥലങ്ങളില്‍ വച്ചാണു ജനങ്ങള്‍ അവരുടെ കൂട്ടായ്മകള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നതം, പൊതു ആവശ്യങ്ങള്‍ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ മുമ്പില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നതം. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്ന പൊതുരൂപകങ്ങളാണ് ജനായത്ത വ്യവസ്ഥയെ ചലനാത്മകമാക്കുന്നതും. റോഡുകളിലും സിനിമാശാലകളിലും വഴിയോരചന്തകളിലും അവര്‍ നടത്തുന്ന ചെറിയ ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളും വാഗ്വാദങ്ങളും നികിതമായ രൂപം കൈവരിക്കുന്നത് “കവലപ്രസംഗങ്ങളിലുടെയും” തെരുവില്‍ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രിയ പരിപാടികളിലുടെയും ചര്‍ച്ചകളിലുടെയും മറ്റുമാണ്. ഇങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങള്‍ ഭരണകുടങ്ങള്‍ക്കു മുന്നില്‍ അവതരിപ്പിക്കുകയും, സര്‍ക്കാരുകളെ ഈ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കു മേല്‍ വേണ്ട നടപടികള്‍ എടുക്കാന്‍ ജാഥകള്‍ നടത്തിയും സമരങ്ങള്‍ സംഘടിപ്പിച്ചും പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ഈ വ്യവസ്ഥയിലെ എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളാണ്. ഈ പറയുന്ന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ എല്ലാം നടക്കുന്നത് പൊതുനിരത്തുകളില്‍ വച്ചാണ്. അതായത്, തെരുവുകളിലാണ് യഥാര്‍ത്ഥ ജനാധിപത്യ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടക്കുന്നത്.

ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നിര്‍മിതി തന്നെ തെരുവുകളിലായിരുന്നു. 1215ല്‍ ബ്രിട്ടീഷ്‌ രാജാവിന്റെ കൈയില്‍ നിന്ന് അധികാരങ്ങള്‍ പിടിച്ചു വാങ്ങി കൊണ്ടു തുടങ്ങിയ സമരയാത്ര ഇന്നത്തെ ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം വരെ വന്നെത്തി നില്‍ക്കുന്നു. ഈ യാത്രക്കിടയില്‍ അനേകം ചരിത്ര സംഭവങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. 1689ലെ മഹത്തായ ഇംഗ്ലീഷ് അവകാശപ്രഖ്യപനം, അമേരിക്കന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം, പാരിസ് കമ്യൂണ്‍, റഷന്‍ വിപ്ലവം, മുന്നാം ലോക രാജ്യങ്ങളില്‍ നടന്ന കൊളോനിയല്‍ വിരുദ്ധ സമരങ്ങള്‍ എന്നിവയെല്ലാം തന്നെ ജനാധിപത്യത്തെ ആശയ തലത്തിലും പ്രയോഗ തലത്തിലും വളര്‍ത്തുന്നതില്‍ വലിയ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സമരങ്ങളും പോരാട്ടങ്ങളും നടന്നത് തെരുവില്‍ തന്നെയായിരുന്നു. ഇതിനെല്ലാം മുന്‍പ്, ജനാധിപത്യം പരിമിതമായ രീതിയില്‍ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഏഥന്‍സിലും, ഗ്രീസിലും പൊതുസ്ഥലങ്ങളില്‍ രാഷ്ട്രീയം ചര്‍ച്ച ചെയ്യുവാനുള്ള ക്രമീകരണങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. സോക്രട്ടിസും, പ്ലാറ്റോയും, അരിസ്റ്റോട്ടിലും തെരുവുകളില്‍ ജനങ്ങള്‍ ഒത്തുകൂടേണ്ടുന്നതിന്റെയും, രാഷ്ട്രീയ കാര്യങ്ങള്‍ ചര്‍ച്ച ചെയ്യേണ്ടതിന്റെയും, പൊതുപരിപാടികള്‍ സംഘടിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെയും ആവശ്യകത ഇതേ കാലങ്ങളില്‍ തന്നെ അസന്നിഗ്ദമായി തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ജനാധിപത്യം പിറന്നതും വളര്‍ന്നതും തെരുവിലായിരുന്നു. ദുഷിച്ച സാമുഹിക വ്യവസ്ഥക്കെതിരെ കലാപ കൊടി ഉയര്‍ത്തിയവര്‍ ആദ്യം ഓടിയിറങ്ങിയത് തെരുവിലേക്കാണ്. സമാധാനത്തിന്റെ ദൂതന്‍മാര്‍ വന്നു നിന്ന് ജനങ്ങളോട് സംസാരിച്ചതും തെരുവുകളില്‍ വച്ചു തന്നെ. അധികരികളെ ജനങ്ങള്‍ നേരിട്ടതും, ദുര്‍ഭരണകര്‍ത്താക്കളെ കല്ലെറിഞ്ഞു തുരത്തിയതും, മര്‍ദക ഭരണകൂടങ്ങള്‍ ജനങ്ങളെ അടിച്ചൊതുക്കാന്‍ നോക്കിയതുമെല്ലാം ഇതേ തെരുവില്‍ വച്ചു തന്നെയായിരുന്നു. ഈ തെരുവിലേക്കണ് ഇനി സമരങ്ങളുമായി വന്നു പോകരുത് എന്ന് കോടതി ആജ്‌ഞാപിക്കുന്നത്.

സമരങ്ങള്‍ക്കു പലരൂപങ്ങളുണ്ട്. പണിമുടക്കുകളും, ഹര്‍ത്താലും ബന്ദുകളും എല്ലാം ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ പറയുന്ന സമരമാര്‍ഗങ്ങള്‍ എല്ലാം തന്നെ ഒരിക്കല്‍ അല്ലങ്കില്‍ മറ്റൊരിക്കല്‍ കോടതികള്‍ നിരോധിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. അന്നെല്ലാം കോടതികള്‍ പറഞ്ഞ കാരണം ഈ സമര മാര്‍ഗങ്ങള്‍ ഒരു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ അവകാശങ്ങള്‍ നിഷേധിക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു. ഏതു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ അവകാശമാണ് ഈ സമരങ്ങള്‍ നിഷേധിച്ചതു എന്നു കോടതികള്‍ പറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, അതു ഏതു വിഭാഗമാണന്നു എല്ലാവര്‍ക്കും അറിയാ‍മായിരുന്നു. സമരങ്ങള്‍ നിരോധിക്കാന്‍ കോടതികള്‍ ഉത്സാഹം കാട്ടാന്‍ തുടങ്ങിയത് 1990കള്‍ക്ക് ശേഷമാണ്. സര്‍ക്കാര്‍ ജീവനക്കാര്‍ക്ക് സമരം ചെയ്യാന്‍ അവകാശമില്ല എന്നായിരുന്നു കോടതികളുടെ ആദ്യത്തെ കണ്ടെത്തല്‍. വ്യാവസായിക സമരങ്ങള്‍ അതിനു മുമ്പു തന്നെ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പിന്നിട് ക്യാമ്പസുകളില്‍ രാഷ്ട്രീയം വേണ്ട എന്ന വിധി 2003ല്‍ ഉണ്ടായി. കോളെജില്‍ വരുന്നതു പഠിക്കാനാണന്നും രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്‍ത്തനം നടത്താനല്ലെന്നുമായിരുന്നു വിധിയുടെ കാതല്‍. കോടതിയുടെ യുക്തി വച്ചു നോക്കിയാല്‍  എന്തിനു രഷ്ട്രീയത്തെ മാത്രമായി ക്യമ്പസുകളില്‍ നിന്നു പുറത്തക്കണം? കലാകായിക പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കു പഠനവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലത്തതിനാല്‍ അതും നിരോധിക്കെണ്ടതായിരുന്നില്ലെ?. പക്ഷേ, അതെന്തായാലുമുണ്ടായില്ല. പകരം, എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങള്‍ക്കും കാരണം “രാഷ്ട്രീയമാണന്നു” പറഞ്ഞ് കോടതി അതിനെതിരെ ഒന്നിന് പുറകെ ഒന്നായി വിധിന്യായങ്ങള്‍ പുറപ്പെടുവിച്ചു.

രാഷ്ട്രീയം മാത്രമായിരുന്നു കോടതികളുടെ പ്രശ്നം. കുറച്ചു കൂടി വ്യക്തമാക്കി പറഞ്ഞാല്‍, വഴിയോരങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്‍ത്തനം. റോഡില്‍ നടത്തപ്പെടുന്ന മത പരിപാടികളും, ജാതിമത സംഘടനകളുടെ ‘സാംസ്കാരിക’ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും കോടതി കണ്ടതായിപോലും ഭാവിച്ചില്ല. ഇങ്ങനെയുള്ള മത, ‘സാംസ്കാരിക’ പരിപാടികളാണ് കോടതി ഉയര്‍ത്തിയ ‘അവകാശ പ്രശ്നങ്ങള്‍‘ കൂടുതലായി സൃഷ്ടിക്കുന്നതെങ്കിലും കോടതിയ്ക്ക് രാഷ്ട്രീയമാണ് പ്രശ്നം. പൊതുസ്ഥലങ്ങളില്‍ നിന്ന് മാറി നിന്ന് വേണം ഇനി മുതല്‍ രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്‍ത്തനം നടത്താന്‍ എന്ന് പറയുന്നതിനു വേറൊരു അര്‍ത്ഥം കൂടിയുണ്ട്. കാറില്‍ പോകുന്ന വലിയ തമ്പുരാക്കന്‍മാരുടെ വഴിമുടക്കികളായി ഇനിമുതല്‍ പട്ടിണിപാവങ്ങള്‍ വന്നു പോകരുത് എന്നാണ് അത്. ആര്‍ക്കെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും പരാതികള്‍ ഉണ്ടങ്കില്‍ അരും കാണാത്ത എന്തെങ്കിലും ഒഴിഞ്ഞ കോണില്‍ പോയി നിന്ന് കരഞ്ഞു തീര്‍ത്തുകൊള്ളണം. കാശുള്ളവന്‍ കാറുവാങ്ങി റോഡിലിറക്കുന്നതു ‘കന്നുകാലികൂട്ടത്തിനു’ വഴിയില്‍ സമരം ചെയ്തു മാര്‍ഗതടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാ‍നല്ല. ചുരുങ്ങിയ വാക്കുകളില്‍ പറഞ്ഞാല്‍ ഇതാണ് സമരങ്ങളോടുള്ള കോടതിയുടെ നിലപാട്. കാശുമുടക്കി ഫാക്ടറി സ്ഥാപിക്കുന്നത് പണിമുടക്കി പൂട്ടിക്കാന്‍ അല്ല, സര്‍ക്കാര്‍ ജീവനക്കാര്‍ ശമ്പളം വാങ്ങുന്നത് സമരം ചെയ്യാനല്ല എന്നീ നിലപാടുകളും കോടതികള്‍ മുന്നോട്ടു വച്ചത് ഇതേ ലോജിക്കിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ആയിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തം. ക്യാമ്പസുകളില്‍ രാഷ്ട്രീയം നിരോധിച്ചപ്പോഴും ഇപ്പോള്‍ റോഡരികിലെ രാഷ്ട്രീയ പരിപടികള്‍ വിലക്കിയപ്പോഴും ഈ നയമാണ് ഉയര്‍ത്തിപിടിച്ചത്. ഇവടുത്തെ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളും റ്റെലിവിഷന്‍‌കാരും വര്‍ഷങ്ങളായി ഇതു തന്നെയാണ് പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കുന്നതും. കോടതി ഇതു ആവര്‍ത്തിച്ചു എന്നു മാത്രമേയുള്ളു.

ഈ വിധി വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ചോദ്യത്തിലേക്കാണു നമ്മെ നയിക്കുന്നത്. കോടതികള്‍ ഇന്ത്യയിലെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന സാമന്യ ജനത്തിനു വേണ്ടിയാണോ അതോ പണവും സ്വാധിനവും ഉള്ളവര്‍ക്കു വേണ്ടി മാത്രമാണോ നിലകൊള്ളുന്നത് എന്നതാണ് ചോദ്യം. കോടതിയുടെ ചരിത്രത്തിലുടനീളം അവ ആര്‍ക്കുവേണ്ടിയാണ് നിലകൊണ്ടത് എന്നതു പകല്‍ പോലെ വ്യക്തമായ കാര്യമാണ്. കുനിയാന്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ മുട്ടില്‍ ഇഴഞ്ഞ ചരിത്രവും കോടതികള്‍ക്കുണ്ട്. കല്ലു പിളര്‍ക്കുന്ന ശാസനകള്‍ക്കു പേരുകേട്ട പരമോന്നത നീതിപീഠം അടിയന്തിരാവസ്ഥ കാലത്ത് നടത്തിയ ന്യായവ്യവഹാരങ്ങളുടെ ‘അന്യായ’ ചരിത്രം ‘സുപ്രീംകോടതിയും രാഷ്ട്രീയവും’ എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ ഉപേന്ദ്ര ബക്ഷി വളരെ വിശദമായി തന്നെ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. അടിയന്തിരാവസ്ഥക്കാലത്തെ പ്രവൃത്തികള്‍ തെറ്റായി പോയി എന്ന് പല ജഡ്ജിമാരും പിന്നിട് പറയുകയുണ്ടായി. ഈ ഏറ്റുപറച്ചിലുകളെ, തന്നെക്കാള്‍ ശക്തിയുള്ളവന്‍ പോര്‍ വിളിക്കുമ്പോള്‍ ഒളിച്ചിരുന്നിട്ട് അവന്‍ പോയി കഴിയുമ്പോള്‍ പുറകില്‍ നിന്ന് കൊഞ്ഞനം കാണിക്കുന്നത് പോലെയേ കോടതിയിലും നിയമത്തിലും വിശ്വസിക്കുന്നവര്‍ക്ക് കാണാന്‍ കഴിയൂ. പിന്നീട് വന്ന തലമുറ അത് അങ്ങനെ തന്നെ കണ്ടു എന്നതാണ് അതിനുശേഷം കോടതികള്‍ക്ക് നേരെ ഉണ്ടായ വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ കാണിക്കുന്നത്. കോടതികള്‍ക്കു രാഷ്ട്രീയം ഇല്ല എന്ന വാദഗതി അന്നു തന്നെ പൊളിഞ്ഞതാണ്. ‘ശക്തന്റെ’ രാഷ്ട്രീയമാണ് കോടതി ഉയര്‍ത്തി പിടിക്കുന്നത് എന്നു 1968ലെ ഇഎംഎസിന്റെ പ്രസ്ഥാവനയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യം ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നതു.

മനുഷ്യന്‍ ചരിത്രം നിര്‍മിച്ചത് കൂട്ടായാണ്. മനുഷ്യകൂട്ടായ്മകള്‍ രൂപപെട്ടതും അതു മാറ്റത്തിന്റെ ചാലക ശക്തിയായി പരിണമിച്ചതും തെരുവോരങ്ങളില്‍ വച്ചാണ്. ദുഷിച്ച സാമുഹിക വ്യവസ്ഥയെ പൊളിച്ചെഴുതുന്നതും, ചരിത്രത്തെ മാറ്റിത്തീര്‍ക്കുന്നതും കൂട്ടായ്മകളില്‍ കൂടി അവന്‍ ആര്‍ജിക്കുന്ന സംഘബലം ഉപയോഗിച്ചാണ്. അതാണ്‌ കോടതികള്‍ ഇനി വേണ്ട എന്ന് പറയുന്നത്. തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ സംവേദനങ്ങള്‍ക്ക് അവസരമില്ലാത്തത് ഏകാധിപത്യ ഫാഷിസ്റ്റ് ഭരണ വ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ളിലാണ്. അങ്ങനത്തെ ഒരു നാളെയെ ആകാം കോടതികള്‍ സ്വപ്നം കാണ്ടുറങ്ങുന്നത്. പക്ഷേ, മനുഷ്യ ചരിത്രം ഇത്തരം അടിച്ചമര്‍ത്തലുകളെ തെരുവില്‍ വച്ചു നേരിട്ട കഥകള്‍ കൊണ്ടു സമ്പന്നമാണ്. ആരൊക്കെ തടഞ്ഞാലും  ജനം തങ്ങള്‍ക്ക് നേരെ നടക്കുന്ന അടിച്ചമര്‍ത്തലുകളെ നേരിടാന്‍ ഇതേ തെരുവിലേക്ക് തന്നെ വരുകയും തങ്ങളുടെ ഇച്ഛയ്ക്ക് അനുസരിച്ചു സമൂഹത്തെയും ഭരണ വ്യവസ്ഥയെയും മാറ്റിതീര്‍ക്കുകയും ചെയ്യും.

ലേഖകന്‍ ദില്ലി ജെഎന്‍യുവില്‍ ഗവേഷകനാണ്.

ഉമേഷിന്റെ മറ്റു ലേഖനങ്ങള്‍

കലാപങ്ങള്‍ക്ക് ഗൃഹപാഠമൊരുക്കുന്ന കോണ്‍ഗ്രസ്

തൊഴിലാളികളുടെ ചോരക്കറ പുരണ്ട ഗെയിംസ്

Be Sociable, Share!

• 

Tags: Democratic rights, Kerala High Court, Umesh Omanakuttan